БОЛОВСРОЛ - www.Choibalsan.mn

Дэлхийн шилдэг ИС-ийн бакалаврын хөтөлбөрт суралцах оюутныг хэзээ сонгон шалгаруулах вэ?

khulan — Fri, 24 Jul 2020 16:51:25 +0800

Дэлхийн шилдэг их сургуулийн бакалаврын хөтөлбөрт суралцах сонгон шалгаруулалтын ярилцлага 2020 оны 07 дугаар сарын 28-29–ний өдрүүдэд явагдана.

Ярилцлагад орохоор эхний шалгаруулалтад тэнцсэн иргэдийн мэдээлэл 2020 оны 07 дугаар сарын 24-ний өдрийн 17:00 цагт бүртгэл хийсэн иргэний и-мэйл хаягт Боловсрол, шинжлэх ухааны яамнаас албан ёсоор цахим шуудан очих болно. Ярилцлага биечлэн болон онлайн хэлбэрээр явагдана.

Жич: Биечлэн ярилцлагад орох иргэн бүртгүүлсэн бичиг баримтын эх хувийг авч ирэхийг анхаарна уу.

Мөн ярилцлагад оролцох иргэд ярилцлагын өдрөөс хоцорсон тохиолдолд дахин ярилцлагын цаг олгохгүй бөгөөд зээлийн хөтөлбөрт тэнцээгүйд тооцно.

БОЛОВСРОЛ, ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ЯАМ

8-р сургуулийн сурагчид олимпиадад амжилттай оролцлоо

marsbold — Tue, 14 Mar 2017 09:37:58 +0800

Аймгийн математикийн стандартын олимпиадад бага ангийн сурагчид дараах амжилтыг үзүүллээ. Үүнд:
2-р ангийн төрөлд Б.Болортуяа багштай 2б ангийн сурагч Г. Соёлмаа мөнгө, Э.Боргил хүрэл,
3-р ангийн төрөлд Л. Өнөржаргал багштай 3б ангийн сурагч М.Уянга мөнгө, Т. Маралгуа хүрэл
Ж. Урантогос багштай 3а ангийн сурагч Цолмонсүрэн хүрэл,
4-р ангийн төрөлд Д. Оюунтуяа багштай 4а ангийн сурагч У. Дөлгөөн, Г. Мөнх- Ирээдүй нар мөнгө,
У.Улаанхүүхэн багштай 4в ангийн сурагч Алдармаа хүрэл
5-р ангийн төрөлд Л. Оюунтунгалаг багштай 5б ангийн сурагч Сайнзаяа мөнгө,

Н. Жаргалмаа багштай 5в ангийн сурагч Ганчулуун мөнгө, Номинжин хүрэл медаль хүртлээ.

ЭЕШ-ын бүртгэл орон даяар эхэллээ

marsbold — Wed, 01 Feb 2017 12:33:53 +0800

Өнөөдөр 09.00 цагт Монгол хэл бичгийн болон ЭЕШ-ын шалгуулагчын бүртгэл орон даяар эхэллээ. Энэхүү бүртгэл дөрөвдүгээр сарын 14-ны 18.00 цагт дуусах бөгөөд хугацаа, цагийг сунгахгүй, нэмэлт бүртгэл хийхгүй тухай Боловсролын үнэлгээний төвөөс мэдээллээ.

ЭЕШ-ын хураамж шалгалт бүрд 5800 төгрөг бол батламж хуудас 700 төгрөгийн үнэтэй байх аж. Шалгуулагч шалгалт өгөхөөр сонгосон хичээлээ нэмэх бол онлайн бүртгэлийн хугацаанд Боловсролын үнэлгээний төвд хандана.

2017 оны элсэлтийн ерөнхий шалгалтын журмыг танилцуулж байна.

ЭЕШ-ыг 2017 онд бүрэн дунд боловсрол эзэмшсэн иргэн /цаашид энэ онд төгссөн шалгуулагч гэх/, 2017 оноос өмнө бүрэн дунд боловсрол эзэмшсэн болон түүнээс дээш боловсролтой иргэн /цаашид өмнөх онд төгссөн шалгуулагч гэх/ өгнө.

Их, дээд сургуульд элсэн суралцахаар ЭЕШ-д бүртгүүлсэн шалгуулагч нь Монгол хэл бичгийн шалгалт /цаашид МХБШ гэх/- ыг заавал өгнө.

Шалгуулагч нь ЭЕШ-д монгол хэл, англи хэл, орос хэл, математик, физик, хими, биологи, газар зүй, монгол улсын түүх, нийгмийн тухай мэдлэг хичээлээс сонгон шалгуулна.

ЭЕШ-ын сэдэв даалгавруудыг энэхүү журмын 1.5-д заасан хичээлүүдийн хөтөлбөрийн агуулгын хүрээнд тохирсон, шалгуулагчийн мэдлэг, танин мэдэхүйн түвшин, сурах ерөнхий чадварыг шалгахаар боловсруулан бэлтгэсэн тестийн хэлбэртэй байна.

ЭЕШ-ын монгол хэл, англи хэл, орос хэлний шалгалтын агуулгад шалгуулагчдын сонсоод ойлгох чадварыг шалгах даалгаврууд орно.

МХБШ нь монгол хэл болон монгол бичгийн хэрэглээний чадвар сорьсон тест болон задгай хэлбэрийн даалгавраас бүрдэнэ.

ЭЕШ-тай хамтатган дараа жилийн зарим хичээлийн сэдэв, даалгаврын тавил, агуулгын тохирцыг тандах зорилгоор шалгуулагчийн дүн оноо, шалгалтын үндсэн цагт нөлөөлөхгүй байдлаар туршин шинжилж болно.

МХБШ болон ЭЕШ нь сонгон авсан их, дээд сургууль болон ЕБС-ийн хичээлийн анги танхим, cургалтын байр /цаашид шалгалтын байр гэх/-нд явагдана. Мөн шалгалт авах явцын бодит чанар, ил тод байдлыг хангах зорилгоор шалгалтын байранд хяналтын дуран, шалгалтын зорилгыг хангах зорилгоор сонсгох төхөөрөмж суурилуулна.

Аймаг, нийслэл (сум, дүүрэг)-ийн шалгалтын байранд Боловсролын үнэлгээний төв /цаашид БҮТ гэх/-өөс томилсон шалгалт зохион байгуулах комисс ажиллах ба комисс батлагдсан удирдамжийн дагуу үйл ажиллагаа явуулна.

Шалгалтын талаарх шаардлагатай мэдээллийг тухай бүрд нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл болон БҮТ-ийн зөвлөгөө мэдээллийн ажилтнууд, "Элсэгчийн сонин”, www.eec.mn вебсайт, https://www.facebook.com/eec.mn/ page хуудсаар олон нийтэд хүргэнэ.

ЭЕШ-ын хичээл бүрийн шалгалтын сэдэв, даалгаврыг БҮТ-ийн даалгаврын санг ашиглан блупринтийн аргачлалаар жил бүр шинээр боловсруулан бэлтгэнэ.

ЭЕШ болон МХБШ-ын сэдэв даалгавар бэлтгэх, хувилах, хүргүүлэх, шалгалтын материалыг төвлөрүүлэн татах, засах, үнэлэхтэй холбоотой нууцлалыг БҮТ хариуцна.

ЭЕШ-ын бүртгэл:

Шалгуулагчдыг интернэт /цаашид онлайн гэх/-ээр болон БҮТ-өөс тусгайлан эрх олгосон бүртгэгчид бүртгэнэ

Онлайн бүртгэл www.eec.mn цахим хуудсаар явагдана.

Хувийн мэдээлэлтэй холбоотой гарсан алдааг энэ онд ЕБС-д суралцаж байгаа бүртгүүлэгч сурч буй сургуулийн сургалтын алба /сургалтын менежер/-аар дамжуулан БСШУСЯ-ны боловсролын салбарын мэдээллийн нэгдсэн системд баталгаажилт хийлгүүлэн засварлуулж, өмнөх онуудад төгссөн бүртгүүлэгч БҮТ-д хандан шийдвэрлүүлнэ.

Бүртгүүлэгчид нь дараах бичиг баримтыг бүрдүүлсэн байна. Үүнд:

Цахим үнэмлэх болон түүнтэй адилтгах баримт бичиг /ТҮЦ машинаас авсан лавлагаа, төрсний гэрчилгээ, гадаад паспорт, цагдаагийн үнэмлэх, мөн гадаадын иргэний Монгол Улсад оршин суух түр үнэмлэх/

Өнгөт чээж зураг /чээж зураг нь 3*4 хэмжээтэй, сүүлийн 3 сарын дотор авахуулсан, урагшаа харан цэх суусан, арын фон нь цайвар цулгуй өнгийн, нарны шил болон малгайгүй байна/

Энэ журмын 2.10-д заасан банкны интернэт гүйлгээ хийх эрхтэй төлбөрийн карт болон 2.11-д заасан төлбөрийн хэрэгсэл

Бүрэн дунд боловсролын үнэмлэх ба түүнтэй дүйцэхүйц боловсрол эзэмшсэнийг баталгаажуулан эрх бүхий байгууллагаас олгосон баримт бичиг /энэхүү заалт нь зөвхөн өмнөх онд төгссөн шалгуулагчид хамаарна

И-мэйл хаяг /шалгуулагч бүр зөвхөн өөрийн и-мэйл хаягаас бүртгүүлнэ/

Өмнөх онд төгссөн шалгуулагчид шалгалт өгөх аймаг /хот/-аа сонгож бүртгүүлнэ.

Гадаад улс оронд бүрэн дунд боловсрол буюу түүнээс дээш боловсрол эзэмшсэн иргэн шалгалтад бүртгүүлэхдээ энэ журмын 2.3.4 дэх заалтад заасан боловсролын бичиг баримтыг БСШУСЯ-аар баталгаажуулж, БҮТ-д ирж бүртгүүлнэ.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй болон тусгай сургуулийн суралцагчид шалгалтад хамрагдахаар бүртгүүлсэн бол холбогдох бичиг баримтыг бүртгэлийн хугацаанд БҮТ-д ирүүлнэ.

Шалгуулагч нь бүртгүүлсэн үүрэн телефоны дугаараа ашиглан 133233 тусгай дугаараас өөрийн мэдээллийг SMS үйлчилгээгээр авах боломжтой. /нууц дугаар, бүртгэлийн дугаар, шалгалтын хуваарь, суудлын хуваарь, дүнгийн мэдээлэл/

Шалгуулагч бүртгэлийн хугацаанд бүртгэлийн дугаар, нууц үгээ ашиглан www.eec.mn вебсайтын "шалгуулагчийн булан”-аар дамжин шалгалт өгөх хичээлээ нэмж болно.

ЭЕШ-ын бүртгэлийн хураамж шалгалт бүрд 5800 төгрөг, батламж хуудас 700 төгрөг (цаашид хамтад нь шалгалтын хураамж гэх) байна. Шалгуулагч хэдэн ч шалгалт өгсөн нэг батламж хуудастай байна.

Онлайнаар бүртгүүлж буй шалгуулагч шалгалтын хураамжийг Голомт банк, Худалдаа хөгжлийн банк, Капитрон банк, Төрийн банк, Улаанбаатар банк, Хас банкны интернэт гүйлгээний эрхтэй төлбөрийн картаар шилжүүлнэ. Хаан банкны дараах төлбөрийн хэлбэрийг ашиглан гүйлгээ хийж болно. Үүнд: мобайл банк, интернэт банк ашиглах шилжүүлэх, бэлнээр дансанд тушаах

Рaycode-ийн систем ашиглан бүртгүүлж буй хөдөө орон нутгийн шалгуулагч шалгалтын хураамжийг Голомт банк дахь Боловсролын Үнэлгээний Төвийн 1105038452 тоот дансанд тушаан аймгийн Боловсролын газрын ЭЕШ хариуцсан ажилтанд хандана.(paycode-дотоод төлбөрийн систем)

ЭЕШ-ын бүртгэлийн хугацаанд бүртгэлээ цуцлах тохиолдолд шалгалтын хураамжийн 70%-ийг эргүүлэн олгоно. Бүртгэл дууссаны дараа ямар нэгэн шалтгаанаар шалгалтанд ороогүй тохиолдолд шалгалтын хураамжийг эргүүлэн олгохгүй, бусдад шилжүүлэн тооцохгүй.

Шалгуулагч бүртгүүлэх явцад төлбөрийн гүйлгээг давхардуулж хийсэн тохиолдолд 2017 оны 04 сарын 25-аас өмнө БҮТ-д хандаж төлбөрийн буцаалт хийлгэх тухай хүсэлт гаргаж болно. Төлбөрийн буцаалт хийхэд үүсэх банк хоорондын гүйлгээний шимтгэлийн хураамжийг шалгуулагч хариуцна.

Энэ онд ЕБС төгсч буй бүртгүүлэгч бүртгэлийн хуудсаа сургуулийн захирлаар гарын үсэг зуруулан, тамга даруулж баталгаажуулна. Харин өмнөх онд төгссөн шалгуулагч өөрийн биеэр Улаанбаатар хотын болон хөдөө орон нутгийн ЭЕШ-ыг хариуцсан ажилтнаар гарын үсэг зуруулан баталгаажуулж авна.

Дорнод их сургуулийн оюутнууд сургалтын төлбөрийн зээл авч суралцах боломжтой боллоо

marsbold — Thu, 01 Dec 2016 09:59:01 +0800

Төрийн зээлийн сан, банкуудын төлөөлөлтэй Дорнод их сургуулийн захирал О.Янжмаа хамтын ажиллагаанд гарын үсэг зурсанаар Дорнод их сургуулийн оюутнууд сургалтын төлбөрийн зээл авч суралцах боломжтой боллоо. Хэрэв нэг айлын 3 ба түүнээс дээш хүүхдүүд бакалаврын хөтөлбөрт хамрагдаж байгаа бол 1 хүүхэд үнэгүй суралцах ажээ.

Онц байдал зарлавал сургууль, цэцэрлэгийг амраана

marsbold — Fri, 18 Nov 2016 11:14:29 +0800

Энэ сарын 17-нд баруун ба төвийн аймгуудын нутгаар, 18-19-нд баруун, төв, зүүн аймгуудын нутгаар, 20-нд зарим газраар цас орж, говь тал хээрийн нутгаар салхи секунтэд 14-16 метр, зарим үед 18-20 метр хүрч хүчтэй цасан болон шороон шуурга шуурч зам даваа цас шуурганд хаагдах, харагдац муудах, халтиргаа гулгаа нэмэгдэх төлөвтэй байгааг Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас мэдээлж буй.

Түүнчлэн ойрын өдрүүдэд цочир хүйтэрч, -47 хэм хүртэл хүйтрэхийг анхааруулсан юм. Үүнтэй холбогдуулан -40 хэмээс хүйтэрвэл сургууль цэцэрлэгийг амраах тухай БСШУ-ны сайд Ж.Батсуурь хэллээ хэмээн албаны хүн мэдээлсэн. Тэгвэл энэ талаар яамнаас тодруулахад "ОБЕГ-аас шаардлагатай гэж үзээд манайх руу албан тоот хүргүүлсэн тохиолдолд яамнаас шийдвэр гарна. Одоогоор өөрчлөлт орох асуудал хөндөгдөөгүй байна” гэв.

СУРАГЧДЫН ХИЧЭЭЛИЙН ХУВААРЬТ ӨӨРЧЛӨЛТ ОРУУЛАХ ТУХАЙ ХУУЛИЙН ЗААЛТ:

15 дугаар зүйл.

Ерөнхий боловсролын сургуулийн хичээлийн жилийн эхлэх, үргэлжлэх, дуусах хугацаа

15.1.Ерөнхий боловсролын сургуулийн хичээлийн жил нь 9 дүгээр сарын 1-ний өдөр эхэлнэ.

15.2.Хичээлийн жилийн үргэлжлэх, дуусах хугацааг боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага тогтооно.

15.З.Нутаг дэвсгэрийн байгаль, цаг уур, үйлдвэрлэл, үйлчилгээний онцлог, байгалийн болон нийтийг хамарсан гамшигтай холбогдуулан онцгой дэглэм, хорио цээр тогтоосон нөхцөлийг харгалзан ерөнхий боловсролын сургууль, мэргэжлийн сургалт-үйлдвэрлэлийн төвийн хичээлийн жилийн эхлэх, үргэлжлэх, дуусах хугацааг аймаг, нийслэлийн Засаг даргын саналыг харгалзан боловсролын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллага тухайн үед нь өөрчилж болно.

15.4.Хичээлийн жилийн эхлэх, үргэлжлэх, дуусах болон суралцагчдын амралтын хугацааг энэ хуулийн 15.3-т зааснаас бусад нөхцөлд өөрчлөх, хичээлийг түр хугацаагаар хаахыг хориглоно.

Гар утасны хэрэглээг хязгаарласан нь сургалтын чанарт эерэгээр нөлөөлжээ

marsbold — Thu, 17 Nov 2016 09:46:21 +0800

Цахим ертөнц нь даяаршил, улс орон, хувь хүн хоорондын сайн харилцаа, эдийн засаг, хэвлэл мэдээлэл, соёлын дэвшлийг бүхэлд нь төлөөлж, нийгмийн хөгжлийн гол үзүүлэлт болохын зэрэгцээ урьдчилан таамаглах боломжгүй эрсдэлийг дагуулсаар байна. Тодруулбал, фэйсбүүк, ухаалаг гар утаснаас үүдэлтэй гэмт хэрэг, дарамт, цахим тоглоомоос шалтгаалан сэтгэц, зан төлөвийн өөрчлөлтөд орсон, сурах чадвараа алдсан хүүхдийн тоо сүүлийн жилүүдэд өсч, эдгэршгүй өвчтэй болж байгааг эмч нар хэлдэг. 2016-2017 оны хичээлийн жилд ерөнхий боловсролын 803 сургуульд 500 гаруй мянган хүүхэд суралцаж байна. БСШУСЯ-наас өнгөрсөн онд өсвөр үеийнхний дунд хийсэн судалгаанаас үзэхэд хүүхдүүд мэдээлэл олж авахаар интернэт, фэйсбүүкт орохдоо ухаалаг гар утсыг хамгийн их ашигладаг. Тэдний интернэт хэрэглэх нөхцөл нь гэр орон, сургууль, албан байгууллага, гудамж талбай, нийтийн тээврийн хэрэгсэл зэрэг бүх орчинд нээлттэй байдаг аж. Уг судалгааны дүнгээс харахад сургууль дээр фэйсбүүкт орохгүй, ухаалаг гар утас хэрэглэхгүй байх боломжтой юу гэсэн асуултад өсвөр үеийнхний дийлэнх нь "боломжтой” гэсэн хариулт өгчээ.

Багачууд ухаалаг гар утасны тоглоом, сургуулийн насныхан, өсвөр үеийнхэн фэйсбүүкт донтох болсон нь сурагчдын сургалтын чанарт сөргөөр нөлөөлдөг байна. Тиймээс гар утасны зохистой хэрэглээг төлөвшүүлэх, хичээлийн цагийг үр ашигтай өнгөрүүлэхийн тулд БСШУСын сайд өнгөрсөн есдүгээр сарын 16- нд тушаал гарган багш, сурагчдын гар утасны хэрэглээг хязгаарласан билээ.

Салбарын сайд тушаал гаргаад хоёр сар орчим хугацаа өнгөрч байна. Тиймээс ерөнхий боловсролын сургуулиуд хэрхэн хэрэгжүүлж байгааг сурвалжиллаа.

НЭГДҮГЭЭР СУРГУУЛЬ ТУШААЛЫГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ БОДИТОЙ АЛХАМ ХИЙГЭЭГҮЙ

        Сайдын тушаалын хэрэгжилтэд энэ сард яамнаас шалгалт хийсэн юм. Шалгалтаар ямар зөрчил илэрсэн талаар БСШУСЯны Хяналт, шинжилгээ, үнэлгээ, дотоод аудитын газрын З.Энхболд "Сайдын тушаалын хэрэгжилтийг яамны зүгээс ажлын хэсэг гаргаж, Улаанбаатар хотын төвийн зургаан дүүрэгт хяналт, шалгалт хийлээ. Уг тушаалыг маш сайн хэрэгжүүлж, тодорхой хэмжээний үр дүнд хүрсэн сургууль байна. Тухайлбал, ХанУул дүүргийн 34, Баянгол дүүргийн 38, 13, Сонгинохайрхан дүүргийн 65, 106, Чингэлтэй дүүргийн 17 дугаар сургууль болон Баянзүрх дүүргийн "Амгалан” цогцолбор, Сүхбаатар дүүргийн Монгол, Оросын хамтарсан Гуравдугаар сургууль нь сайдын тушаалыг маш сайн хэрэгжүүлж ажиллаж байгаа нь шалгалтын багийн дүгнэлтээр гарчээ. Харин бодит байдалд тушаалыг хэрэгжүүлэхэд бодитой алхам хийгээгүй сургууль байгаа юм. Жишээлбэл, Сүхбаатар дүүргийн улсын тэргүүний Нэгдүгээр сургуулийн удирд лагууд шалгалтын явцад ажлын хэсэгт хэрхэн хэрэгжүүлж ажилласан талаар тайлагнаагүй байна. Сайдын тушаалыг сургуулиуд дотоод журамдаа тусгаж, сурагчдын эцэг эхтэй нь гэрээ байгуулж, дотоод журмын дагуу багш нарын гар утасны хэрэглээг зохицуулах зэрэг ажлыг хийсэн байх ёстой. Түүнчлэн сургуулийнхаа ойр орчимд тушаалтай холбоотой мэдээллийг байршуулсан эсэх мэдээллийг шалгалтын явцад шалгаж үзсэн. Шалгалтын үр дүнгээр сайн ажиллаж буй сургуулиудынхаа жишээг тусгаж, зарим анхааруулга өгөх албан бичгийг боловсруулж ерөнхий боловсролын сургуулийн удирдлагуудад хүргүүлэхээр төлөвлөөд байна. Цаашид уг тушаалын хэрэгжилтийг шалгахаар дахин ажлын хэсэг гарч ажиллах шаардлагатай гэж ажлын хэсгийн дүгнэлтэнд тусгасан байна” хэмээн ярилаа.

Ийнхүү албаны хүний мэдээллийг авсныхаа дараа Сүхбаатар дүүргийн Нэгдүгээр дунд сургуулийг зорив.

САЙДЫН ТУШААЛ БИДНИЙ АЖИЛД ХҮЧ НЭМСЭН

        Тус сургуулийн Нийгмийн ажилтан Г.Галнаран "Сайдын тушаал гарахаас өмнө манай сургууль өнгөрсөн жилээс сургуулийн орчинд ухаалаг гар утасны хэрэглээг хязгаарлах тухай асуудлыг авч хэлэлцээд хэрэгжүүлж эхэлсэн. Тодруулбал, сургуулийн багш, удирдлагууд ярилцаад, эцэг, эхчүүдэд хандаж, хэрэглээг хязгаарлах тухай ил захидал явуулахад маш эерэгээр хүлээн авч, 95 хувь нь хүлээн зөвшөөрсөн. Ерөнхий боловсролын сургуулиуд дотроос анх энэ санаачлагыг манай сургууль гаргасан гэж болно. Ерөнхийдөө эцэг, эхчүүдтэй гэрээ байгуулбал энэ ажил илүү үр дүнтэй байдаг талаар бусад сургуультай туршлага солилцсон.

Яамнаас шалгалт ирсэн өдөр манай сургуулийн удирдлагууд "Цахим гадуурхал цаашаа” аяны нээлтэд оролцож байсан. Энэ үеэр яамнаас шалгалт ирсэн байна лээ. Би байсан бол энэ ажлыг өнгөрсөн жилээс хойш хэрэгжүүлсэн гэдгээ тайлбарлах байлаа. Манай сургууль сайдын тушаалыг "Сургуулийн орчинд утасгүй хичээлийг зохион байгуулъя” гэсэн уриалгыг гаргаж, багш сурагчдад хэвлэмэл байдлаар тарааж дотоод сүлжээ, бүх нийтийн радио, сурталчилгааны самбар зэргээр эцэг, эхчүүд болон сурагчдад мэдээлэл хүргэх зэргээр хэрэгжүүлж байна. Өмнө нь жил гаруй хугацаанд хэрэгжүүлж байсан зүйл учраас сайдын тушаалыг хэрэгжүүлэхэд элдэв хүндрэлгүй байгаа. Харин ч сайдын шийдвэр бидний ажилд хүч нэмсэн. 2015 онд судалгаа хийхэд манай сурагчдын 80 гаруй хувь нь ухаалаг гар утас хэрэглэж байсан. Бид бүхэн шууд хорихгүйгээр эхлээд товчлууртай гар утас барихыг зөвлөж байсан бол одоогоор сургуулийн орчинд гар утас ашиглахыг бүр мөсөн хориглоод байна” гэсэн юм.

Тус сургуулийн 11б ангийн сурагч Г.Насантулга "Хичээлийн цагаар ухаалаг утас ашигладаггүй. Ингэснээр хичээлээ маш сайн ойлгож нийгмийн идэвх маань дээшилсэн. Манай сургууль өнгөрсөн жилээс хойш ухаалаг гар утсыг хэрэглэхийг хориглосон учир товчлууртай гар утас барьдаг” гэв. Биднийг очих үеэр жижүүрлэж байсан 11г ангийн сурагч Б.Цэцэгдарь "Ухаалаг утсыг сургуулийн ойр орчинд хэрэглүүлдэггүй. Хэрвээ нууцаар утсаа ашиглаж байгаад баригдвал эхлээд сануулга өгч, зургаан сар хүртэлх хугацаагаар хурааж авах зэрэг арга хэмжээ авдаг. Хүүхэд бүрт сургуулийн захиргаанаас хариуцлагын карт хөтөлдөг. Тиймээс бид сургуулийнхаа дүрэм журмыг зөрчихгүй байхыг хичээдэг. Манай ангийн дийлэнх нь ухаалаг гар утас ашигладаг байсан. Харин одоо бүгд товчлууртай утас барьдаг” гэлээ.

"НАМАЙГ ЯАЖ Ч ШИЙТГЭСЭН БОЛНО. ГАР УТАСТАЙ МИНЬ БАЙЛГААД ӨГӨӨЧ”

        Харин Д.Сүхбаатарын нэрэмжит Хоёрдугаар сургуулийн Нийгмийн ажилтан Б.Даваажаргал "Сургуулийнхаа дотоод журамд "Хичээлийн цагаар багш, сурагчид гар утас хэрэглэхгүй” гэдгийг тусгасан. Бидний ажилд хамгийн гол нөлөөлөх хүмүүс эцэг, эх байдаг. Тиймээс нээлттэй хаалганы өдрөөр эцэг, эхчүүдийг урьж яамнаас гаргасан тогтоол, дүрэм журмыг танилцуулж, сургуулийн сониндоо энэ талаар мэдээлэл гаргаж сурагчдад тараасан. Гэхдээ мэдээллийн эрин зуун учраас хүүхдүүдийг гар утас хэрэглэхийг хориход "Намайг яаж ч шийтгэсэн болно. Гар утастай минь байлгаад өгөөч ээ” гэж хэлдэг. Энд анги удирдсан багш нарын оролцоо, хяналт маш чухал. Хүүхдүүдийг хориглоод байхад утсаа ашиглах тохиолдол гарвал түүнийг нь хурааж аваад хичээлийн дараа өгөх зэрэг арга хэмжээ авч байна. Манай сургуульд энэ хичээлийн жилд 2700 гаруй хүүхэд суралцаж байна. IIII ангийнхныг эцэг, эхчүүд нь байнга анхаарч сургууль, гэр хооронд нь зөөдөг учраас гар утас бараг хэрэглэдэггүй. Харин IV, V ангийнхан өөрсдөө гэртээ харьдаг учраас заавал гар утас ашиглах шаардлагатай болдог. Ахлах ангийнхан бүгд ухаалаг гар утас хэрэглэдэг байсан. Багш, сурагчдын гар утасны хэрэглээг хорьсноор сургалтын чанар сайжирч, илүү их идэвхтэй болж байна” хэмээлээ.

УТСАА ДЭЭРЭМДҮҮЛЖ, АЛГА БОЛГОСОН ТОХИОЛДОЛ ГАРАХГҮЙ БАЙГАА

        Тус сургуулийн 5е ангийн багш Ц.Дорждулам ангийнхныхаа гар утсыг хичээл ороход хурааж авч, тусгай хайрцагт хийдэг байна. Энэ арга хүүхдүүдэд анхааруулга өгч, байнга хэлэхээс илүү үр дүнтэй хэмээн ярьсан юм. Тэрбээр "Энэ аргыг интернэтээс харсан. Ангидаа хэрэгжүүлэхэд өдөр бүр "Хүүхдүүд ээ утсаа унтраагаарай” гэж тайлбарлахаас илүү үр дүнтэй юм байна. Манай ангийхан өглөө орж ирэнгүүтээ тусгай хайрцагт утсаа хийгээд, хичээл тарахаар аваад хэвшчихсэн. Эцэг, эхчүүд нь ч зөвшөөрөөд, яаралтай үед надруу мэссэж бичдэг. Би гар утсаа мөн сурагчидтай адил хайрцагт хийгээд завсарлагааны үеэр яаралтай дуудлага ирсэн эсэхийг шалгадаг. Биеийн тамир, дуу хөгжмийн хичээлдээ суухаар гарсан хойгуур ангиас утас алга болох зэрэг тохиолдол гардаг байсан. Одоо бол утсаа дээрэмдүүлсэн, алга болгосон тохиолдол гарахгүй байгаа” гэв.

1.9 САЯ ОРЧИМ ХҮН УХААЛАГ ГАР УТАС ХЭРЭГЛЭДЭГ

        Интернэт, мэдээллийн технологийн хэрэглээ орчин үеийн хүүхэд залуучуудын өдөр тутмын амьдралтай шууд холбоотой. Мэдээллийн технологи бол тэдний ярих хэл, интернэт бол тэдний хөгжих, амьдрах орчин гэж хэлж болно. Иймээс хүүхдийг аль болох багаас нь мэдээллийн технологид бичиг үсэг тайлуулах, хэрэглээний соёлд дадлагажуулахын зэрэгцээ интернэтийн орчны сөрөг нөлөөллийг таниулах, хамгаалах, хууль эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох асуудал чухал юм. Манай улсын хувьд сонин, сэтгүүл, телевиз, радио, цахим хуудас зэрэг хэвлэл, мэдээллийн хэрэгсэл, гар утас хэрэглэгчдийн тоо, интернэтийн хүчин чадал хурдтай нэмэгдсээр байна. Харилцаа холбооны зохицуулах хорооны тайланд интернэт хэрэглэгчдийн тоо 2014 оны байдлаар нэг сая 962 мянга болсноор өмнөх оныхоос 28 хувиар өсч, 2015 оны байдлаар нэг сая 900 мянга орчим хүн ухаалаг гар утас хэрэглэж байгаа нь өмнөх оныхоос 56.4 хувиар нэмэгдсэн тухай мэдээлжээ.

Цахим хуудас, фэйсбүүк харилцаанд доромжилсон, айлган сүрдүүлсэн, танилцахыг санал болгосон, садар самуун, хүчирхийллийн агуулгатай мэдээлэл, зураг, сэтгэгдэл түгээмэл байгаа ба үүнийг хүүхдүүд "Хэвийн зүйл” гэж үзэх хандлагатай, түүнчлэн хүүхдийн сурлагын амжилтад гол сөрөг нөлөө үзүүлдэг зүйл нь ухаалаг гар утас, фэйсбүүк харилцаа болох нь судалгааны үр дүнгээс тодорхой харагдаж байгаа юм. Эдгээр тулгамдсан асуудлын шалтгаан нь хэвлэл, мэдээллийн талаарх иргэд, өсвөр үеийнхний мэдлэг, чадварын хангалтгүй байдал, интернэтийн хязгаарлалтгүй орчин дахь замбараагүй хэрэглээ, эрх зүйн хяналт, зохицуулалтын дутмаг байдлаас болж байна. Нэгэнт технологийн дэвшилтэй хөл нийлүүлэн алхаж байгаа өнөөгийн нийгэмд ухаалаг хэрэглээнээс татгалзах амаргүй. Гэсэн ч хүүхдийнхээ эрүүл мэнд, ирээдүйг аврахын тулд ямар нэгэн алхам хийхээс өөр аргагүй болоод байна.

Ц.Заяа

Монголын үнэн

“Баярлалаа бяцхан номын сан”-ийн төслийг сонгогдсон 3 аймагт хэрэгжүүлж эхэллээ

marsbold — Tue, 08 Nov 2016 09:42:38 +0800

БНСУ-ын Соёлын яамны санхүүжилтээр Монгол Улсын зарим ерөнхий боловсролын сургуулиудад "Баярлалаа бяцхан ном” төслийг үргэлжлүүлэн хэрэгжүүлэхээр шийдвэрлэсэн.

Энэ дагуу БСШУСЯ-ны Бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын дарга М.Мөнхбаатар тэргүүтэй албаны хүмүүс Дорноговь аймагт хэрэгжүүлэх төслийг нээлээ. 2012-2016 онд уг төсөл үр дүнтэй сайн хэрэгжсэн тул 2016 онд Дорноговьаймгийн 5 дугаар сургууль,Сүхбаатар аймгийн Дарьганга сум, Дорнод аймгийн Халх гол сумын сургуульд 40 мянган ам.долларын 2000-3000 ширхэг ном, тоног төхөөрөмжийг нийлүүлэхээр шийдвэрлэсэн юм. Төсөл хэрэгжсэнээр хүүхэд багачуудын чөлөөт цагаа өнгөрүүлэх, гэрийн даалгавараа хийх, бие даан суралцах орчныг сайжруулах зэрэг олон давуу талууд үүсч байна.

”Журамласан толь бичиг”-ийг нийтээр дагаж мөрдөнө

marsbold — Wed, 02 Nov 2016 12:09:23 +0800

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн дэргэдэх Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлөөс кирилл бичгийн зөв бичих дүрэм, түүнд суурилсан журамласан толийн талаар нийтлэг нэг ойлголт, үзэл бодолтой болгоход чиглэсэн "кирилл үсгийн дүрэм”-ийг баталгаажуулахаар болжээ.

Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлөөс энэ оны 9-р сарын 8-нд баталсан Ц.Дамдинсүрэн, Б.Осор нарын 1983 оны "Монгол үсгийн дүрмийн толь"-ийг нийтээр дагаж мөрдөх тогтоол гаргасан. Энэхүү тогтоолын дагуу гурван сарын хугацаанд зөв бичгийн "Журамласан толь бичиг”-ийг бүтээж, нийтийн хүртээл болгох ажлын хэсэг байгуулан ажиллаж байна. Энэхүү толь бичгийг бэлтгэн хэвлүүлэх хүртэл Ц.Дамдинсүрэн, Б.Осор нарын толийг дагаж мөрдөх ажээ.

Төрийн хэлний зөвлөлийн 2011 оны "Кирилл бичгийн бичлэгийн стандарт тогтоох тухай” тогтоолд нийт 622 үгийн бичлэгийг журамласан байдаг байна. Үүнээс 391 үгийн бичлэгийг өөрчилж журамлажээ. Үүнээс дуудлага өөрчилж журамласан 200 орчим, монголоос орчуулж хэрэглэх 31 гадаад үг бий. Ц.Дамдинсүрэн, Б.Осор нарын зохиосон "Монгол үсгийн дүрмийн толь”-д байхгүй 22 үг, зөрүүтэй бичих 48 үг, нийт 70 үгийг шинэ "Журамласан толь бичиг”-т оруулж, цаашдаа энэ толь бичгийг урт удаан хугацаанд тогтвортой мөрдөх аж.
Эх сурвалж www.wikimon.mn

Бүх сурагч арваннэгдүгээр сарын 3-наас амарна

marsbold — Tue, 25 Oct 2016 10:21:44 +0800

БСШУС-ын сайдын тушаалаар ЕБС-ийн хичээлийн жилийн бүтэц, сурагчдын амралтын хугацааг баталжээ. Тодруулбал, нийслэл болон орон нутгийн бүх ангийн сурагчдын I улирлын амралт долоо хоног байх бөгөөд арваннэгдүгээр сарын 3-наас эхэлж, 9-нд дуусна. Сурагчдын амралтын хугацааг батлахдаа хэд хэдэн зохицуулалт хийсэн байна. Тухайлбал, орон нутгийн ЕБС-ийн сурагчдыг мал төлөлтийн үеэр амрааж байх зохицуулалтыг хийж, тухайн орон нутгийн мал төллөх хугацаатай уялдуулан шаардлагатай тохиолдолд сурагчдын III улирлын амралтыг долоо хоногийн өмнө эхлүүлэх зөвшөөрлийг холбогдох аймгийн Засаг даргад олгожээ. Нэг айлын гурав ба түүнээс дээш хүүхэд бага, дунд, ахлах ангид зэрэг суралцдаг тохиолдолд эцэг, эх хүүхдээ улирлын амралтаар авч, хүргэхэд олон удаа наашаа цаашаа явдаг хүндрэлийг арилгасан гэнэ. Түүнчлэн аймаг, сум, тосгон, багийн ЕБС-ийн сурагчид билгийн тооллын хаврын тэргүүн сарын шинийн 4-ний өдрөөс эхлэн долоо хоног амарч байх зохицуулалт хийжээ. Ингэснээр Монголын уламжлалт Цагаан сар хэзээ болохоос хамааран хичээлийн жилийн бүтцэд жил бүр өөрчлөлт оруулах шаардлагагүй болсон байна. Харин нийслэл болон орон нутгийн ЕБСийн сурагчдын II улирлын амралтын хугацаа ахлах болон бага ангиараа ялгаатай байх юм. Сурагчдын амралтын хуваарийг танилцуулж байна.

НИЙСЛЭЛИЙН СУРАГЧДЫН АМРАЛТ:

II УЛИРАЛ:
I-V ангийн сурагчид арванхоёрдугаар сарын 29-нөөс нэгдүгээр сарын 18-ныг дуустал гурван долоо хоног
VI-XII ангийн сурагчид нэгдүгээр сарын 5-наас 18-ныг дуустал хоёр долоо хоног тус тус амарна.

III УЛИРАЛ: Бүх ангийн сурагчид гуравдугаар сарын 23-наас дөрөвдүгээр сарын 5-ныг дуустал хоёр долоо хоног тус тус амарна.

АЙМАГ, СУМ, ТОСГОН, БАГИЙН СУРАГЧДЫН АМРАЛТ

II УЛИРАЛ:

I-V ангийн сурагчид арванхоёрдугаар сарын 29-нөөс нэгдүгээр сарын 11-нийг дуустал хоёр долоо хоног
VI-XII ангийн сурагчид нэгдүгээр сарын 5-наас 11-нийг дуустал долоо хоног тус тус амарна.

III УЛИРАЛ:

Бүх ангийн сурагчид гуравдугаар сарын 23-наас дөрөвдүгээр сарын 5-ныг дуустал хоёр долоо хоног амарна.

Ингэхдээ бүс нутгийн онцлогтой уялдуулан энэ улирлын амралтыг долоо хоногийн өмнө эхлүүлж болох юм.
Харин нийслэл болон орон нутгийн ЕБС-ийн сурагчдын зуны амралтын эхлэх хугацаа адил юм.

I-II ангийн сурагчид V сарын 25-наас
III-V ангийн сурагчид зургаадугаар сарын 1-нээс
VI-XII ангийн сурагчид зургаадугаар сарын 7-ноос эхэлж амарна.

С.Аз

unen.mn

2.0-ООС ДЭЭШ ГОЛЧТОЙ ОЮУТНУУД СУРГАЛТЫН ТӨЛБӨРИЙН ЗЭЭЛД ХАМРАГДАНА

marsbold — Thu, 06 Oct 2016 16:02:18 +0800

Засгийн газрын өчигдрийн ээлжит хуралдаанаар "Боловсролын зээлийн сан байгуулж”, Оюутны хөгжлийн зээлийн журмыг баталсан. Үүнтэй холбогдуулж БСШУС-ын сайд Ж.Батсуурь нэмэлт тодруулга өглөө.

Оюутны хөгжлийн зээл нь бакалаврын ангийн оюутнуудыг сургалтын төлбөрийн дарамтгүй суралцуулах, магадлан итгэмжлэгдсэн их, дээд сургуулиудын чанар, өрсөлдөх чадварыг дээшлүүлэх зорилготой юм.

Тухайн оюутан 2.0-оос дээш голч дүнтэй суралцдаг бол барьцаагүй зээлийг урт, богино, хүүг бууруулах гэсэн гурван хэлбэрээр авах боломжтой. Зээл жилийн 5 хувийн хүүтэй бөгөөд оюутнууд сургуулиа төгссөнөөс хойш 10 жилийн дотор эргүүлж төлөх болзолтой юм.

Зээлийг улсын төсвөөс эргэн төлөгдөх хэлбэрээр олгож байгаа учир 4-5 жлийн дараа гэхэд Оюутны хөгжлийн зээлийн сан бүрдэх боломжтой. Иймээс ирэх оны төсөвт 100 тэрбум төгрөг тусгасан гэж сайд Ж.Батсуурь хэллээ.

2016-2017 оны хичээлийн жилд сургалтын төлбөрөө төлөх боломжгүй 74 мянган суралцагч, хоёр болон түүнээс дээш хүүхэд нь зэрэг суралцаж байгаа өрхийн нэг хүүхдэд олгох сургалтын төлбөрийн буцалтгүй тусламжийг 1500 орчим оюутанд олгох тооцоо гарчээ.

Улсын хэмжээнд 164 мянган оюутан төрийн болон төрийн бус өмчийн их, дээд сургуульд суралцдагийн 125 мянга нь бакалаврын өдрийн ангид суралцаж байна.

Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах алба

Ц.Жаргалантуул: Багшийг хүүхдийн хөгжлөөр үнэлж, урамшуулдаг болсон

marsbold — Wed, 05 Oct 2016 11:31:11 +0800

Өнөөдөр "Дэлхийн багш нарын өдөр” тэмдэглэж эхэлсний 20 жил, Монголын багш нарын баярын 50 дахь өдөр тохиож байна. Нийслэлийн хэмжээнд багш нарын баярыг хэрхэн тэмдэглэн өнгөрүүлэх талаар Нийслэлийн Боловсролын газрын Сургалт, арга зүйн хэлтсийн дарга Ц.Жаргалантуултай ярилцлаа.

-Юуны өмнө танд багш нарын баярын мэнд хүргэе. Боловсролын салбарынхан энэ өдрийг амжилт, бүтээл дүүрэн угтах гээд ажил ихтэй байна. Энэ жил Нийслэлийн Боловсролын газрын 85 жилийн ой тохиож байгаа. Мөн багш нарын баярын өдөр тохиож байна. Ямар ажлуудыг хийж амжуулаад байна вэ?

-Баярлалаа. Ярилцлагынхаа эхэнд танай сониноор дамжуулан Монголынхоо бүх багш нарт баярын мэнд хүргэе. Энэ жил манай Нийслэлийн Боловсролын газрын 85 жилийн ой тохиож байгаа. Ой тэмдэглэх тухай НИТХ-ын тогтоол гарсан. Үүний дагуу бид 85 бүтээлч ажлыг өрнүүлж, түүхт ойгоо амжилт, бүтээл дүүрэн угтаж байна.

Тухайлбал, хүүхдүүдийн дунд "Бишгүүр хөгжмийн улсын уралдаан” зохион байгуулж, энэ уралдаанд 40 гаруй сургуулийн 1200 орчим сурагч амжилттай оролцсон. Мөн БСШУСЯ, УДЭТ, НБГ хамтран драмын урлагаар дамжуулан ерөнхий боловсролын сургуулийн сурагчдын авьяасыг нээж, гоо зүй, ёс суртахууны зөв хүмүүжил төлөвшилтэй, оюунлаг иргэн болгон хөгжүүлэх зорилготойгоор нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах ангийн сурагчдын дунд У.Шекспирийн "Ромео, Жульетта хоёр” жүжигчилсэн тоглолтын уралдаан зарласан. Энэ уралдаанд ЕБС-ийн хүүхдүүд идэвхтэй оролцсон. Түүнчлэн мэргэжлийн бус багш нарын дунд "Авьяаслаг багш” нэртэй урлагийн үзлэг зохион байгуулсан. "Ундармал авьяас” гээд мэргэжлийн дуу хөгжмийн багш нарын дунд уралдаан зохиосон. Мөн спортын чиглэлээр багш нарын дунд "Тамирчин багш” гэсэн тэмцээн зохиосон. Энэ мэтчилэн олон ажлыг зохион байгууллаа.

Мэдээж, багшийг хөгжүүлэх сургалт судалгааны чиглэлийн ажлуудаа орхигдуулаагүй. Сүүлийн дөрвөн жилд хийсэн эрдэм шинжилгээний бага хурлын эмхэтгэлийг гаргалаа. Нийслэлийн багш нарын дунд шилдэг илтгэлийн уралдаан зарласан. Хотын багш нар үүнд маш сайн оролцсон. Бид үүнийг эхлээд сургууль дээр нь зохион байгуулаад дараа нь дүүрэг, нийслэлд зохион байгууллаа. Шилдгээр шалгарсан илтгэлүүдийг нийтийн хүртээл болгодог. Энэ нь эргээд багш нарт илтгэл бичихэд юу хэрэгтэй вэ гэсэн гарын авлага болж байдаг. Эдгээр ажлын маань биелэлт одоогоор 70-80 хувьтай байна.

-Баярын өдөр зохион байгуулах ажлын тухайд мэдээлэл өгөөч. Сайн ажилласан бүтээлч багш нарыг шагнаж урамшуулах байх?

-Энэ өдөр бид баярын хурлаа хийнэ. Жил болгон багш нарын баяраа угтаад "Оны тэргүүний сургууль, цэцэрлэг” шалгаруулах уралдаан зохион байгуулдаг. Үүний явц дүгнэгдэж байгаа. Мөн Нийслэлийн ерөнхий боловсролын сургууль, цэцэрлэгийн сургалтын чанар, хүртээмжийг индексээр дүгнэх Нийслэлийн Засаг даргын захирамжийн дагуу батлагдсан журам байдаг. Энэ журамд хүүхдийг хөгжүүлсэн, сургалтын чанарт ахиц гаргахад нөлөөлсөн багшийг урамшуулах тухай тусгасан байдаг. Энэ журмыг бид дөрвөн жилийн хугацаанд хэрэгжүүлээд явж байгаа.

Санаачлагатай сайн ажилласан багш нарыг хамгийн багадаа 1-6 сая төгрөг хүртлэх мөнгөн урамшуулал өгдөг болсон. Энэ урамшууллыг өнгөрсөн хавар зургаан сард зохион байгуулсан. Дөрвөн жилийн хугацаанд бид зургаан тэрбум төгрөгийг багш нартаа урамшуулал болгон өгсөн байна. Энэ бол багш нарын ажлын үнэлэмжийг дээшлүүлэх, багшийн хөдөлмөрийг үнэлсэн ажил болсон.

-Багшийн ажлыг бичиг цаасны ажлаар биш, хүүхдийн хөгжлөөр үнэлдэг болсон гэлээ. Жишээ нь яаж?

-Энэ нь дотроо хэд хэдэн төрөлтэй. Өөрөөр хэлбэл цэвэр сайхан бичгийн уралдаанд III-IV ангийн хүүхдүүд ангиараа оролцоно. Цэвэр сайхан бичиж, яруу тод утга учрыг нь олж бичнэ гэдэг хүүхдэд амжилттай суралцах эхлэл болдог. Бид бүх III-IV ангийн хүүхдүүдийг уралдаанд хамруулсан. Хоцорсон хүүхэд байхгүй. Тавдугаар ангид монгол хэл, математикаар чанарын шалгалт авдаг. Энэ нь гурван үе шаттай зохион байгууллагддаг. Бүх сургууль ордог. Багш нэгдүгээр ангид орохдоо л тавдугаар анги төгсгөх гэж байгаа хүүхдээ, ямар чадвартай болгох вэ гэдэг талаас харж ажилладаг.

Хуучин бол онц, сайн гэж дүгнэдэг байсан бол одоо хүүхдийг оролцоогоор нь дүгнэж, хүүхэд болгон сайн байж, тэр багш нь түрүүлнэ. Түүнээс ангийн арван хүүхэд онц сурдаг, бусад нь тааруу байвал багшийн үнэлгээ тааруухан гардаг тийм тогтолцоо руу шилжсэн учраас тавдугаар ангийн багш нарт илүү их хичээл зүтгэл хэрэгтэй болдог. Дааж авсан ангиа тав хүртэл авч явна, дараа нь уралдаандаа орно, үр дүнгээ үзнэ. Тэгэхээр хүүхэд нэг бүртэй ажилладаг ийм аргачлалтай болсон.

-Удахгүй болох нийслэлийн өдрөөр бас шилдэг сургууль, цэцэрлэгүүдийг шалгаруулах сураг байсан. Энэ тухай?

-Сургууль бол хүүхдэд ээлтэй, тохилог сайхан орчин байх ёстой. Энэ нь хогоо хамаагүй хаяхгүй байхаас эхлээд хүүхдийн хүмүүжилд хэрэгтэй учраас цэвэр сайхан тохижилттой сургууль, цэцэрлэг шалгаруулах уралдаан зарладаг болсон. Энэ уралдаан маань нэлээд хэдэн жил яваад тогтворжиж байна. Энэ хэмжээгээр сургууль цэцэрлэгийн орчин сайжирч байна. Өнгөрсөн хавар бид 400 багш, 20 сургууль, 20 цэцэрлэгийг урамшуулсан.

Энэ сарын 29- нд нийслэлийн өдрөөр мөн 20 сургууль, 20 цэцэрлэгийг урамшуулна. Ер нь багш руугаа чиглэсэн ажлыг бид нэлээд эрчимтэй хийж байгаа. Боловсролын газрынхаа цахим хуудсанд мэргэжилтнүүдийнхээ зөвлөмжийг байршуулж байна. Шилдэг багш нарынхаа хичээл, туршлагыг хуваалцаж байна. Нэгж хичээлийн хөтөлбөр болоод, хамгийн тэргүүний гэсэн хичээлүүдийг тавиад явж байна.

Өнгөрсөн жилүүдэд математик, монгол хэл, англи хэл, мөн бага ангийн 1-5 дугаар ангийн нэгж хичээлийн хөтөлбөрүүдийг боловсруулж гаргасан. Үүнийг зүгээр ч нэг боловсруулж гаргаагүй, багш нарын дунд уралдаан зохиосон. Өөрөөр хэлбэл гар, сэтгэл нийлсэн 3-4 хүн баг болоод ажилласан. Түүнээс хамгийн шилдэг гэсэн хоёр гурван хүнийг шалгаруулаад цахим хуудастаа байршуулсан. Үүнийг нь шинээр төгссөн багш нар гарын авлага болгож ашиглах, түүнээсээ суралцах, өөрийгөө хөгжүүлэх боломж бүрдэж буй юм. Энэ мэтчилэн багш руу чиглэсэн олон ажлыг хийж байна.

Б.Туул

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин

ӨНӨӨДӨР ОЛОН УЛСЫН БАГШ НАРЫН ӨДӨР

marsbold — Wed, 05 Oct 2016 11:21:07 +0800

Өнөөдөр дэлхийн багш нарын өдөр бөгөөд энэ тэмдэглэлт өдрийг дэлхийн 100 гаруй оронд тэмдэглэдэг.

Манай улсын хувьд Засгийн газрын 2013 оны 412 дугаар тогтоолоор "Түүхэн үйл явдлын ой, тэмдэглэлт өдрийг тэмдэглэх, гавьяат үйлстнийг алдаршуулах, дурсгалыг нь мөнхжүүлэх” журамд Монголын багш нарын өдрийг жилийн бүрийн аравдугаар сарын 5-нд тэмдэглэж байхаар тогтжээ.

Энэ жилийн "Багш нарын өдөр”-ийн нээлт 10:00 цагаас Дуурь бүжгийн эрдмийн театрт албан ёсоор эхлэх аж. Энэ үеэр оны тэргүүний 5 багш, цэцэрлэг, сургуульд шагнал гардуулна юм. Монголын багш нарын өдрийг дэлхийн багш нарын өдөртэй хамтатган тэмдэглэснээр нийгэм, боловсролын салбар, улмаар хүний хөгжилд багш нарын гүйцэтгэх үүрэг болон тэдний нийгэмд эзлэх байр суурийг бэхжүүлэх, ажлын нөхцөл, цаашид мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх боломж олгох, боловсролын чанар зэрэгт бүх нийтээр анхаарах ач холбогдолтой гэж Боловсрол, шинжлэх ухааны яам үзжээ.

БАГШ, СУРАГЧДЫГ ГАР УТАС АШИГЛАХЫГ ХОРИГЛОЛОО

marsbold — Tue, 20 Sep 2016 08:31:34 +0800

Ерөнхий боловсролын сургуулийн хичээлийн үеэр багш, сурагчдыг гар утас ашиглахыг хориглосон тушаал Боловсрол соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд гаргажээ. Уг тушаал ирэх сарын 1-ний өдрөөс эхлэн хэрэгжих юм байна. Одоогийн байдлаар төрийн болон хувийн хэвшлийн ерөнхий боловсролын сургуулиудад албан тоот хүргүүлээд байгаа гэдгийг тус яамны хэвлэлийн ажилтан хэллээ.

Өмнө нь, Сонгинохайрхан дүүргийн ИТХ-аас үүнтэй ижил тогтоол гаргаж дүүргийнхээ хэмжээнд ЕБС-ын сурагчдыг ухаалаг утас хэрэглэхийг хориглож байсан билээ.

Мөн хотын дарга Су.Батболд ч саяхан сургуулийн орчинд ухаалаг утасны хэрэглээг хэрхэн зохицуулах тухай олон нийтийн саналыг твиттерээр дамжуулан авсан юм. Бага насны хүүхэд гэлтгүй бүх хүний эрүүл мэндэд гар утас, компьютер хортойгоор нөлөөлж буйг сүүлийн үеийн шинжлэх ухааны судалгаанууд тодорхой харуулж буй. Тухайлбал судалгаагаар ухаалаг утас нь хүүхдийн сурлага, анхаарлаа төвлөрүүлэх чадварт муугаар нөлөөлж, дүнг эрс муутгаж, буйг хөгжилтэй орнууд аль хэдий нь тогтоосон.

Гэхдээ гар утас хориглох болсон шалтгаан нь зөвхөн хүүхдийн сурлага хүмүүжил төдийгүй эрүүл мэндтэй нь ч холбоотой гэдгийг албаныхан онцолж байна. Ухаалаг утас, компьютер, таблетын хэрэглээ нэмэгдэхийн хэрээр нүдний дижитал ачаалал хэмээх орчин үеийн хүмүүст ихээхэн тусч буй шинэ өвчний тохиолдол нэмэгдэж байгаа аж.

Монголын мэдээ

Монгол хэл “манаач”-тай боллоо

marsbold — Thu, 15 Sep 2016 14:29:27 +0800

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын яам /БСШУСЯ/-нд өнөөдөр /2016.09.15/ нэгэн чухал үйл явдал болов. Энэ бол Улсын нэр томъёоны комиссыг сэргээсэн явдал. Монгол хүн бүрт хамааралтай энэхүү комиссыг сэргээснээр даяаршиж буй монгол хэлээ монголоор авч үлдэх, хүн бүр дураараа орчуулан хэрэглэж буй гадаад нэр томъёог нэр мөр болгон орчуулах боломж бүрдэх юм.

Улсын нэр томъёоны комисс уг нь шинэ зүйл огтоос биш. Тэртээх 1924 оны гуравдугаар сарын 28-нд Судар бичгийн хүрээлэнгийн дэргэд "Нэр томьёоны комисс”-ыг 10 салбартайгаар байгуулж байсан түүхтэй. Тэрхүү комисс нь Монгол улсын дотор дагаж мөрдөх бүх нэр томьёог эрдэм шинжилгээний үндэстэйгээр боловсруулан баталж, түүнийг нийтээр журамлах ажлыг эрхлэн явуулдаг улсын байгууллага байжээ. Тус комисс "Нэр томьёоны комиссын мэдээ” сэтгүүл гаргаж, гадаад үгийг хэрэглэхдээ тэрхүү сэтгүүлийг эх сурвалж болгон ашигладаг байсан байна. Шинжлэх ухаан бүрээр нь гадаад үгийг орчуулан нийтэлсэн 147 цуврал сэтгүүл өдгөө хадгалаастай бий гэнэ. Харамсалтай нь энэ комисс зах зээлийн шуурганд өртөж, 1991 онд татан буугджээ.

Харин шинээр сэргээсэн Улсын нэр томьёоны комисс Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дэргэд өнөөдөр байгууллагдлаа. Тус комисс нь эрх бүхий судалгааны байгууллагаас боловсруулсан гадаад нэр томьёоны орчуулга, монгол хэлний үгийн санд оруулах шинэ нэр томьёог хэлэлцэн батлах юм байна. Комиссын бүрэлдэхүүнд тухайлсан хүнийг нэр зааж оруулах бус хамаарал бүхий бүх байгууллагыг багтаасан байна.

ГАДААД ҮГИЙГ ОРЧУУЛАХ ШААРДЛАГАТАЙ ЮУ?

Олон жилийн өмнөөс хэрэглээд заншчихсан, монгол хэлэнд хэдийнэ суусан гадаад үгийг орчуулах хэрэг байна уу гэх хүмүүс байдаг. Гадаадад мэргэжил боловсрол эзэмшсэн, олон жил аж төрж амьдарч байгаад ирсэн хүмүүсийн хувьд монгол үг нь харь үг мэт санагдах нь ч бий. Гэвч нэгэнт л монгол хэл гэж байгаагийн хэрэг юү билээ, орчуулахаас аргагүй гэдгийг өнгөрсөн 20 гаруй жилийн шуурган жилүүд батлаад өглөө. Захын хүний хэлж буй 10 үгэнд 3-5 гадаад үг багтаж байгаагийн дээр гадаад хаяг, нэр томъёоноос болж хот дотроо төөрөхөд хүрээд байна.

Гадаад үгийг хэн дуртай нь өөрийнхөөрөө орчуулна. Оффшор гэх дансны нэрийг овт шар гээд орчуулчихсан нэгэн ч бий. Олон улсын хэмжээний данс тооцоог арай ч үнэгэн зальтай гэж далд утга агуулсан ёжилж боломгүй. Ерөнхийлөгч хэд хэдэн гадаад үгийг монголчилж хэрэгжүүлэхийг нийтэд уриалсан. Кофег боргол хэмээн нэрлэх юм бол латте, капучино, эспрессо гэсэн кофений төрөл зүйлийг нь ч бас орчуулах шаардлагатай болно. Энэ бүгийг хариуцах эзэнтэй боллоо. Гадаад үгийг хэрхэн яаж орчуулах вэ, түүнийгээ нийтийн дунд хэрхэн хэрэглэх вэ гэдгийг Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дэргэдэх Улсын нэр томъёоны комисс шийдэх нь.

Гадаад нэр, томъёог орчуулах үүрэгтэй энэ бүрэлдэхүүнд хийх ажил захаас аван зөндөө байна. Адаглаад л комисс гэх нэршлээ монгол болгох нь тэдний үүрэг.

Компьютерийг цахимбар, скочийг наалтууц, усан санг шумбуур, редакцийг цэгц, квасыг исгэс, органикийг шимт, констракшинг бүтээц, лото-г шавга, марль-ийг самбай, сальфетка-г салбайдаг, э-мэйлийг цахим шуудан, билъярдыг ёворцог, кофег боргол гэхчилэн орчуулж, түүнийгээ зөв хэмээн батлах эрдэмтэн ч бий. Тэгвэл эдгээр үг нь үнэн зөв орчуулга мөн эсэхийг гагцхүү Нэр томъёоны комисс л батлагаажуулах нь. Мөн орос хэлнээс монгол хэлэнд нутагшсан үг хэллэгийг яах вэ. Тракторыг тараактар, радиог араажав, эйркондишин, подвоолк хэмээн нутагшсан үгсийг хэвээр үлдээх үү. Албан байгууллагын нэршлүүдийг яах вэ. Банк, ломбард, такси, машин, кафег харь хэлний үгээр нь хэрэглэх үү гэхчилэн шийдэл хүлээсэн олон асуулт Улсын нэр томъёоны комиссынхныг хүлээж байна.

АЙМАГ, СУМ БҮРТ МОНГОЛ ХЭЛНИЙ САЛБАР ЗӨВЛӨЛТЭЙ БОЛЛОО

Өнөөдөр шийдсэн бас нэгэн чухал асуудал бол Хэлний бодлогын зөвлөлийн орон тооны бус зөвлөлийг байгуулах тухай байлаа. Монгол хэлний хуулийн 17.1.1-д аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн засаг дарга нар энэ хуулийн хэрэгжилтийг хангах, түүнтэй холбоотой үйл ажиллагааг уялдуулан зохион байгуулах, хэрэгжилтэд хяналт тавих үүрэг хүлээсэн. Гэтэл засгийн түмэн ажлын хажуугаар юун монгол хэл хэмээн төвөгшөөх хүмүүс цөөнгүй байжээ. Тиймээс аймаг, сумдын Засаг дарга нарын дэргэд хэлний зөвлөл байгуулж, тэрхүү зөвлөл нь асуудлыг шийдэж байхаар болов. Тэрхүү зөвлөл нь тухайн бүс нутгийнхаа албан байгууллага аж ахуйн нэгжийг монгол хаягтай болгохоос эхлээд олон ажилд оролцох үүрэг хүлээжээ. Мөн өнөөдөр сонссон бас нэгэн гэгээтэй мэдээлэл гэвэл Хэлний зөвлөлөөс улсын хэмжээний газар усны нэр, томъёог гаргахаар зэхэж байгаа ажээ. Нутгийн иргэд, баг сумын албан тушаалтнуудыг оролцуулхан тухайн нутагт байгаа гол мөрөн, горхи, булаг, уул хангай болгоны нэрийг гаргуулж, түүнийгээ нэгтгэн гаргах юм байна.

ХЭЛ СОЁЛД ХЭВЛЭЛИЙНХЭН ОНЦГОЙ ҮҮРЭГТЭЙ

Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийг БСШУСЯ-ны сайд тэргүүлдэг. Тэр үүргийнхээ дагуу Ж.Батсуурь сайд үг хэлэхдээ " Манай улсад сүүлийн хорь гаруй жилийн хугацаанд монгол хэл бичгийн хэрэглээтэй холбоотой төрийн бодлого, зохицуулалт алдагдсаны улмаас иргэдийн, түүний дотор төрийн байгууллага, хэвлэл мэдээллийн байгууллагад ажиллагсдын монгол хэлний мэдлэгийн төвшин ихээхэн доройтсон. Монгол хэлний зөв бичгийн дүрэм, толь бичгийн нэгдмэл байдал алдагдсан, бүх шатны боловсролын байгууллага дахь монгол хэлний сургалтын чанар муудсан, гадаад нэр томьёог монголчлох, үгийн санд шинэ үгийг бүртгэх ажил зогсонги байдалд орсон, гудамж, зам, талбай, албан байгууллагын нэр, хаягийг гадаад хэлээр бичих болсон зэрэг монгол хэлний хэрэглээ, хөгжил, хамгаалалттай холбоотой олон сөрөг асуудал хуримтлагджээ” хэмээн онцолсон юм.

Сайд сэтгүүлчдийн монгол хэлний төвшин доройтсон гэдэг үг эмзэглэмээр хэдий ч үнэний ортой. Уншихад монгол үг, үсэг хэлхсэн хэрнээ монгол хүн бичээгүй мэт, монгол хүний хэл сэтгэхүйд буухааргүй, харь хэлний бүтцээр биччихсэн мэдээ захаас аван зөндөө бий. Хуулийг хэд дахин уншиж байж олйгодог гэдэг шиг хэд дахин уншаад ч ойлгохооргүй мэдээлэл бичиж суугаадаа бид ичих цаг иржээ.

Монгол хэлний хуулийн 21.7.9-д заасанчлан төрийн байгууллага, хэвлэл мэдээллийн байгууллага монгол хэлний хэм хэмжээг баримталж байгаа эсэхэд хяналт тавьж, дүгнэлт гаргах үүргийг Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн дэргэдэх Орон тооны бус салбар зөвлөл хариуцан ажиллах юм байна.

Ямартай ч монгол хэл манаачтай боллоо.

Ийм комисс байгуулагдсан талаар иргэд ямар бодолтой байгааг бид сонирхлоо.

Н.Энхтайван: Гадаад үг хэллэгийг монголчлох нь зөв

"Хэлний үндэсний зөвлөл байгуулагдаж нэр томъёон монголчлохыг дэмжиж байна. Миний үеийн хүмүүс зарим гадаад үгсийг хэлж чаддаггүй. Эдгээр үгийг монгол хэлэндээ орчуулаад хэрэглэх юм бол хэлж чадахгүйн зовлонгүй болно. Нөгөөтэйгүүр хүүхдүүдийн сурах бичгийг шинээр найруулж солино гэх мэт хөрөнгө шаардсан ажлууд гарч ирж болзошгүй”.

Л.Маруся: Бидний үеийнхэн цэвэр монгол хэлээр ярилцдаг

"Гадаад үгсийг монгол хэл рүү орчуулах нь их зөв зүйтэй арга байгаа юм. Уул нь бидний үеийн хүмүүс зөв бичих дүрмээ их сайн мэддэг, цэвэр монгол хэлээрээ ярьдаг байлаа. Сүүлийн үед техник технологи хөгжөөд, гадны хэл, соёл нэвтрээд байгаагаас болоод залуус яриандаа бараг монгол үг хэрэглэж байна уу гэж асуухаар л болчихоод байна. Ийм учраас яаралтай үүнийг таслан зогсоох арга хэмжээ авах хэрэгтэй. Энэ арга хэмжээ нь гадаад нийтлэг хэрэглэгддэг үгсийг Монгол хэлрүүгээ орчуулж ярих юм байна л гэж харж байгаа даа”.

Ч.Ганчимэг: Зарим үгийг монголоор орчуулах нь буруу

"Дэмжихгүй байна. Нэгэнт ярьж хэвшээд сурчихсан болохоор энэ чигээрээ байсан нь дээр л гэж бодож байна. Тухайн гадаад үгийн яг утгыг нь алдагдуулахгүйгээр монгол хэл рүүгээ орчуулвал их сонин чихэнд наалдаж өгөхгүй байгаа. Жишээ нь, шоколадыг боргол гэж ярихаар идэх хүсэл тийм ч их төрөхгүй байгаа юм даа”.

Г.Бат-Эрдэнэ: Монгол хэлийг харь хэлтэй хольж бүү хэрэглэ

"Гадаад үгийг цэгцлэх хэрэгтэй. Албан байгууллагын хаягийг нэн даруй монгол, кириллээр бичүүлэх хэрэгтэй. Энэ талын бүх санаачилгыг дэмжиж байна. Үнэхээр гадаад үгс хэрэглэмээр байгаа юм бол тухайн орныхоо хэлийг маш сайн сур. Гэхдээ монгол хэлийг харь орны хэлтэй хольж бүү хэрэглэ. Учир нь, гадаад үгсийг их хэрэглээд ирэхээр монгол хэл устах аюулд хүрч болзошгүй шүү дээ. Тийм учраас хойч залуу үеийнхэнээ гадаад хэл сур гэж шахахын оронд монгол хэлийг чинээнд нь тултал сургах хэрэгтэй.

Б.Олзбаатар: Шинээр орж ирж буйг нь орчуулах ёстой

"Хэрэглээд хэвшсэн гадаад үгсийг цаашдаа ч мөн Монгол хэлэндээ ашиглахаас өөр аргагүй болсон. Хольж солино гэж бөөн асуудал үүсгэж байхаар шинээр орж ирэх болзошгүй гадаад үгсийг л хориглох, орчуулах тийм бодлого хэрэгтэй байгаа юм.

Д.ЦЭЭПИЛ, Э.СОСОР, О.ТЭГШБУЯН

news.mn

http://www.news.mn/r/312343

Ахлах ангийнхан кредит оноогоо хэрхэн цуглуулахаа мэдэхгүй байна

marsbold — Thu, 15 Sep 2016 10:15:50 +0800

Ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах ангийнхан энэ хичээлийн жилд шинэчилсэн хөтөлбөрөөр хичээллэнэ. Тодруулбал, тэдний сургалтын арга барил, үнэлгээний тогтолцоонд олон өөрчлөлт оруулжээ. Цөм хөтөлбөрийн хүрээнд хамгийн их өөрчлөлт оруулсан нь X ангийнхан юм. X ангийн хичээлийн хөтөлбөрийг заавал судлах, заавал сонгох, сонгон гүнзгийрүүлж судлах гэж гурав хуваажээ. Заавал судлах хэсэгт найман хичээл оруулсан бөгөөд 21 кредит цуглуулна. Харин заавал сонгох хичээл зургаан багц, 14 судлагдахуунтай бөгөөд 10 кредит. Сонгон гүнзгийрүүлж судлах нь мөн зургаан багц, 18 судлагдахуун хичээл багтсан ба сурагчид дөрвийг нь сонгож суралцах аж. Ийнхүү ахлах ангийн сурагчид заавал судлах хичээлээр улсын шалгалтаа өгч, заавал сонгон судлахаар батламж авч, сонгон гүнзгийрүүлэх хичээлээр хоёр шатны шалгалт өгөх юм байна. Ерөнхий боловсролын сургуулийн X ангийн сурагч 35, XI 36, XII нь 34 кредит оноог нэг жилийн турш цуглуулсан байх шаардлагатай болжээ. Энэ талаар тодорхой мэдээлэл авахаар БСШУСЯны Бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газрын даргын үүрэг гүйцэтгэгч А.Цолмонтой уулзав.

ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ЯВЦАД СУДАЛГАА ХИЙЖ БАЙГАА

        Тэрбээр "Сайдын тушаалын дагуу ахлах ангид хэрэгжүүлэх сургалтын цөм хөтөлбөрийн талаар дахин судалгаа явуулж байна. Аймаг, дүүрэг бүрийн Боловсрол, соёлын газрын дарга болон ерөнхий боловсролын сургуулийн захирлуудад үүрэг өгсөн. Үүний дагуу салбар газрууд ажиллаж байна. Тэд эцсийн үр дүнгээ ирэх сарын 1 гэхэд Боловсролын хүрээлэнд ирүүлэх ёстой. Улмаар яамны зүгээс ахлах ангийнхны хичээлийг цаашид ямар арга барилаар үргэлжлүүлэхээ тодорхойлох юм. Ахлах ангийн сургалтын төлөвлөгөөнд оруулсан Б.1 буюу сонгон судлах хичээлийн хувьд одоогоор хөтөлбөр байхгүй учраас хоёрдугаар улирлаас эхлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Харин Б.2 буюу сонгон гүнзгийрүүлж судлах багцыг Монголд анх удаа хэрэгжүүлж байна. Өмнө нь сургууль зохицуулах цаг гэж байдаг байсан. Жишээлбэл, математикийн хичээл сонгосон хүүхдэд энгийн стандартаас гадна тухайн сургуулийнх нь багш өөрөө нэмэлт хөтөлбөр боловсруулаад заадаг. Өөрөөр хэлбэл, улсын хэмжээнд харилцан адилгүй хөтөлбөртэй байдаг байлаа. Харин шинэ хөтөлбөрийн хүрээнд бүгд ижил хэмжээнд гүнзгийрүүлсэн сургалтаар сурах боллоо. Нэг ёсондоо гүнзгий анги гэсэн нэртэй боловч бусад сургуулийнхаа хүүхдийн төвшинг гүйцдэггүй байсан бол одоо адил төвшинд очиж байна гэсэн үг. Олон орны ерөнхий боловсролын сургуулийн хөтөлбөрийг нэлээд судалсан. Түүнд үндэслээд ерөнхий боловсролын сургуулийнхныг дараа шатны буюу их дээд сургуульд ороход нь дэмжлэг болох үүднээс хичээлийн цагийг кредит оноогоор тооцож, сургалтын төлөвлөгөөг өөрчилж байгаа юм” гэлээ. Ерөнхий боловсролын сургуулиуд уг хөтөлбөрийг хэрхэн хэрэгжүүлж байгааг сурвалжлахаар Баянзүрх дүүргийн 21, 84 дүгээр сургуульд очсон юм. 84 дүгээр сургуулийн ахлах анги хариуцсан сургалтын менежер буюу сургалтын албаны дарга Ё.Лхагвацэрэнтэй уулзлаа.

ХҮҮХЭД, БҮЛГИЙН ТООГ ХЯЗГААРЛАСАН НЬ ТУЛГАМДСАН АСУУДАЛ БОЛЖЭЭ

84 дүгээр сургуулийн ахлах анги хариуцсан сургалтын менежер буюу сургалтын албаны дарга Ё.Лхагвацэрэн:

-Ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах ангийнхны дунд хичээл сонголтын үйл ажиллагааг энэ хичээлийн жилээс эхлэн хэрэгжүүлж байна. Манай сургуулийн хувьд энэ сарын 1, 2-нд X, XI, XII ангийн 650 хүүхдэд, 5-7-нд тэдний эцэг, эхчүүдэд нь хичээл сонголтоо хэрхэн яаж хийх талаар сургалт зохион байгуулсан. Ерөнхий боловсролын сургуулийн X-XII ангийнхан өнгөрсөн зургаадугаар сард баталсан хөтөлбөрийн дагуу хичээл сонголт хийж байна. Хичээл сонголтын ажлыг хийх явцад хүндрэлтэй асуудал нэлээд тулгарлаа. Тухайлбал, XII ангийнхны хичээл сонголтод орос хэл, газарзүй, техник технологи, бизнес судлалын хичээл дээр сонголт гарч ирэхгүй байгаа юм. Түүнчлэн цөм хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх журамд нэг бүлэгт суух хүүхдийн тоог 20-оос дээш гээд заачихсан. Тиймээс хүүхэд чөлөөт сонголт хийхэд асуудалтай байна. Хүүхдийн тоо, бүлгийн тоог хязгаарласан нь хамгийн тулгамдсан асуудал болоод байна” хэмээн ярилаа. Менежерийн өрөөнөөс гарч явах үед тус сургуулийн их завсарлагааны цаг таарсан юм. Энэ үеэр X ангийн сурагч Д.Алтаншагайн сэтгэгдлийг сонсоход тэрбээр "Мэргэжлийнхээ дагуу хичээлээ сонгоод тэр хичээлээ голлоод сурна гэхээр надад таалагдаж байгаа. Миний хувьд хичээл сонголтоо хийчихсэн. Физик, англи хэл, монгол хэлийг сонгосон. Ирээдүйд инженер болно. Хичээлийн цагийг кредитээр тооцож байгаа талаар мэдээлэлгүй байна. Сайн ойлгохгүй байгаа. Кредитээ цуглуулж чадахгүй бол шууд улирна гэж байна лээ. Гэхдээ анхнаасаа бидэнд ойлгомжтой тайлбарлачихвал бүх кредитээ гүйцэд судалж чадна” хэмээн сэтгэгдлээ хуваалцлаа. Тэндээс гараад 21 дүгээр сургуульд очив.

ШИНЭ ХӨТӨЛБӨРИЙГ УЯН ХАТАН ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ ХЭРЭГТЭЙ

21 дүгээр сургуулийн сургалтын менежер Ц.Цэрэндорж:

-"Манай сургууль ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах ангид хэрэгжүүлэх цөм хөтөлбөрийг эхлүүлсэн байна. X ангийн хоёр бүлгийн 50 хүүхэдтэй. Заавал сонгож судлах хичээлийн сонголтыг хүүхдүүдээр хийлгэсэн. Гэхдээ зарим хичээлд хүүхдийн тоо хүрэхгүй байна. Математикийг 10, мэдээлэл зүйг таван хүүхэд сонгох жишээтэй байна. Энэ байдлыг хүүхдүүдийн сонголтыг хязгаарлах маягаар зохицуулсан. Учир нь, нэг хичээлийг 20-оос дээш хүүхэд сонговол сургалтыг явуулах эрх үүснэ. Заавал сонгох хичээлийг хоёрдугаар улирлаас эхлүүлэх яамны шийдвэр гарсан. Гэтэл тус багцад байгаа хичээлийг хоёрдугаар улирлаас заавал багш нар бүтэн нэг улирал ажилгүй байна гэсэн үг. Тиймээс энэ сарын 1-нээс хичээлээ ороод, цаашид үргэлжлүүлээд явахаар шийдсэн. Энэ жилийн хувьд үнэхээр туршилт маягийн л юм болж байна. Ерөнхийдөө энэ хөтөлбөрийг цаашид хэвийн үргэлжлүүлэхийн тулд сонгон судлах хичээлийн бүлгийн тоог нэмж, нэг бүлэгт байх хүүхдийн тоог ядаж 15 болгомоор байна. Уг хөтөлбөрийг дэмжиж байгаа. Гэхдээ эхний жилүүдэд уян хатан байдлаар хандах хэрэгтэй. Яг одоо бол энэ өөрчлөлтийг хүчилж, механикаар л хийж байна даа” гэсэн юм. Тус сургуулийн ахлах ангийнхан хичээл сонголтоо хийж дууссан бөгөөд X ангийнхны хувьд кредит оноогоо цуглуулах явцыг төдийлөн сайн ойлгоогүй гэдгээ хэлж байлаа.

Ц.Заяа

Монголын үнэн

Засгийн газар оюутнуудыг боловсролын зээлд хамруулна

marsbold — Thu, 01 Sep 2016 15:06:42 +0800

Үндэсний мэргэжилтэн бэлтгэж эхэлсэн анхны их сургууль-МУИС энэ жил 74 дэх хичээлийн шинэ жилтэйгээ золгож байна. Нээлтийн ёслолд Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга, Монгол Улсын сайд Ж.Мөнхбат оролцон оюутнуудад Монгол Улсын Ерөнхий сайд болон Засгийн газрын нэрийн өмнөөс баяр хүргэж сурлагын өндөр амжилт хүсэн ерөөлөө.

Тэрээр "Засгийн газар оюутнуудыг сургалтын төлбөрийн дарамтаас чөлөөлөхийн тулд эхний ээлжинд 100 мянган оюутныг боловсролын зээлд хамруулж, гурван жилийн дараа гэхэд 150 орчим мянган оюутан хамрагдах нөхцөлийг бүрдүүлэхээр зорьж байна. Энэ нь өрхийн орлогыг дэмжсэн, боловсролд зориулсан оновчтой хөрөнгө оруулалт болно” гэж онцлов.

"Оюутнуудыг хичээлийн бус цагаар ажил, хөдөлмөр эрхлэх боломжийг хангахын тулд "Орлоготой оюутан” хөтөлбөр хэрэгжүүлж, ажил олгогчдыг татварын бодлогоор дэмжих, багш, сурган хүмүүжүүлэгч, ажилчдыг ажлын таатай нөхцөлөөр хангах, нийгмийн асуудлыг нь шийдвэрлэх олон зорилтыг үйл ажиллагааны хөтөлбөртөө тусгасан. Салбарын яам ч их, дээд сургуулийг зөвхөн сургаж, суралцдаг бус, судалгаа, эрдэм шинжилгээний талбар болгохыг зорьж байгаа” гэж Монгол Улсын сайд Ж.Мөнхбат хэллээ.

2016-2017 оны хичээлийн жилд МУИС-д 4500 оюутан элсэн оржээ хэмээн Засгийн газрын Хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах хэлтсээс мэдээллээ.

Шведийн хамгийн шилдэг сургуулиудад хэрхэн хүүхдээ суралцуулах вэ?

marsbold — Mon, 29 Aug 2016 09:09:53 +0800

Шведэд ажиллаж амьдарч буй сурагчид эцэг эхчүүддээ зориулж хүүхдүүдээ хэрхэн сайн сургуульд суралцуулах вэ гэдэг талаар бага зэрэг мэдээлэл хүргэе! Эцэг эхчүүд маань биднээс Шведийн хамгийн сайн сургуулиуд ямар сургуулиуд болох хэрхэн хүүхдээ суралцуулах зэргийг их асуудаг л даа.

Өдрийн сонин/ Dagens nyheter Шведийн хамгийн шилдэг буюу тухайн сургуулиудыг төгсөгчид нь дүнгийн хамгийн өндөр үнэлгээ/ meritvärde авсан эдгээр 20 сургуулийг жагсаасан байдаг. Хэрэв хүсвэл доорх линкээр орж үзээрэй!

http://www.dn.se/nyhe…/har-ar-skolorna-med-hogst-meritvarde/

Шведийн дунд сургууль нь 9 жил байдаг буюу төгсөхдөө сурагчид 16 төрлийн хичээл дээр хамгийн дээд тал нь 320 оноо авах боломжтой байдаг. 2014 оноос хойш орчин үеийн хэл/ Moderna språk хичээл нэмэгдээд 340 оноо авах боломжтой болсон байгаа.
Эх хэлний хичээл дээр авсан үнэлгээ энэхүү оноонд ордог гэдгийг хэлэхэд таатай байна.

Тиймээс хүүхдүүддээ эх хэлнийх нь хичээлийг захиалахаа бүү мартаарай! Яг өдийд эх хэлний хичээлийг үзэх өргөдөл өгөх ажиллагаа явагдаж байгаа, бүх сургууль дээр.

Шведийн хамгийн шилдэг 20 сургууль
Stockholms internationella Montessoriskola (Stockholm), 289,5
Fredrikshovs slotts skola (Stockholm), 289,4.
Enskilda gymnasiet, grundskola (Stockholm), 288,3.
Engelska Skolan Norr (Stockholm), 282,2.
Futuraskolan Lidingö (Lidingö), 282,1.
Kunskapsskolan Saltsjöbaden (Nacka), 281,1.
Adolf Fredriks musikklasser (Stockholm), 279,7.
Videdals privatskolor (Malmö), 278,5.
Höglandsskolan (Stockholm), 278,3.
Musikskolan Lilla Akademien (Stockholm), 277,2.
Skanör Falsterbo Montessoriskola (Vellinge), 275,8.
Europaportens grundskola (Malmö), 275.
Carlssons skola (Stockholm), 274,9.
Franska Skolan/Ecole francaise (Stockholm), 273,9.
Engelska Skolan i Bromma (Stockholm), 273,5.
Alfaskolan (Solna), 273,2.
Bilingual Montes.school Lund (Lund), 273,1.
Äppelviksskolan (Stockholm), 271,5.
Utbildning Silverdal, gr (Sollentuna), 270,6.
Täby Friskola-Enhagen (Täby), 270,4.
Стокхольмд одоогоор 269 ЕБ-н дунд сургууль,44 тусгай дунд сургууль байна.

Эдгээрээс гадна сайн сургуулиуд олон бий, энэ хэдэн сургуулиуд бол топ сургуулиуд гэж хэлж болох байх. Хэрэв та нар хүүхдийнхээ суралцаж байгаа сургууль хэр өндөр үнэлгээтэй/ meritvärde- тэй байгааг мэдэхийг хүсвэл энэ линкрүү хүүхдийнхээ явдаг сургуулийн нэрийг бичээд ороод хараарай!

http://valjaskola.se/servlet/Satellite…
Мөн хүүхдээ ямар сургуульд оруулахаа хараахан шийдээгүй бол эндээс сургуулиудын талаар илүү мэдээлэл авч болно.
http://www.stockholm.se/-/Jamfor/…

Шведэд улсын болон хувийн сургуулиуд байх бөгөөд бүгд төлбөргүй, хэрэв таны хүүхэд улсын /kommunal сургуульд орох бол гэрийн хаягийнхаа дагуу ойролцоох сургуульд орох боломжтой. Харин хувийн/fristående сургуульд суралцах бол зайлшгүй дараалалд зогсоно.

Зарим сургуулиудад хэдийгээр дараалалд зогссон ч гэсэн шалгалт өгдөг. Жишээлбэл Engelska skola, сонирхуулахад Internationella Engelska skola-англи хэлний шалгалт авдаг энэ сургуульд одоогоор 7000 хүүхэд дугаарт зогсож байна.

Шведүүд хүүхдүүдээ бараг хэдхэн сартайгаас нь эхлээд сайн сургуулиудад дараалалд зогсоодог,аль болох эртнээс зогсоох нь магадлал өндөртэй шүү!

Гэхдээ зарим сургуулиуд хэдэн оны хүүхэд дараалалд зогсоно гээд заасан байдаг. Дийлэнх тусгай чиглэлийн болон олон улсын программтай гадаад хэлний / internationell inriktad гүнзгийрүүлсэн сургалттай сургуулиуд 4-р ангиас эхэлж элсэлтээ авдаг.
Мөн урлагийн сургууль элсэлт авах тусгай хугацаатай байдаг тэр хугацаанд нь багтаж бүртгүүлээд шалгалт өгч улмаар тэнцвэл орох эрхтэй болдог. Жишээ нь

дуу хөгжмийн хамгийн нэртэй Adolf Fredriks musikklasser хэмээх сургуульд жилд 1400-1800 сурагч шалгалт өгдөг. 10 % нь энэ сургуульд орох эрхээ авдаг. Хүү, охин тань дуулах авьяастай бол шалгалт өгүүлээд үзээрэй! Миний охин энэ сургуульд элсэн орсонд би их баяртай байгаа. Энэ талаар илүү мэдээлэл өгч болно. Энэ доор хаяг нь байгаа.

http://adolffredriksmusikklasser.stockholm.se

Би доор дараалалд зогсох боломжтой зарим сургуулиудын хаягийг хавсаргалаа. Та нар хаягийн дагуу орж сонирхоод хүсвэл хүүхдүүдээ бүртгүүлээрэй!

1.http://stims.se
http://stims.se/?page_id=4102

2.Fredrikshovs Slotts Skola
http://www.fredrikshov.se/?page_id=179
Internationella Engelska skola

3.http://engelska.se/choose-school

4.Kunskap skola
http://www.kunskapsskolan.se

5.Musikskolan Lilla akademin
http://lillaakademien.se/ansokningar/

6.Carlssons skola
http://www.carlssonsskola.se/ansokan/

7.Franska skola
http://www.franskaskolan.se/54-2/ecole-francais-en-francais/

8.Utbildning Silverdal
http://utbildningsilverdal.se/

9.Täby Friskola Enhagen
http://www.tabyfriskola.se/Enheter/

10. Аlfa skolan
http://www.pysslingen.se/alfaskolan/

Зарим сургуулиуд тэр дундаа жишээ нь Internationella Engelska skola, Kunskapskola олон салбартай байдаг боловч салбар бүхэн ижил түвшинд биш гэдгийг бас анхаарна бизээ!

Монголын маань үрс улам олон болж,хүний газраас эрдмийн дээдийг өвөрлөн, дэлхийн түвшинд нэрээ дуурсгах болтугай гэсэн ерөөлийг өргөе!

Та бүхэндээ амжилт хүсье!

Батчулууны Энхтуяа
2016 он Стокхольм хот

Сурах бичгийг зорилтот бүлгийн сурагчдад үнэ төлбөргүй хүргэнэ

marsbold — Wed, 10 Aug 2016 12:10:38 +0800

Энэ хичээлийн шинэ жилд ЕБС-ийн сурах бичгийг шинээр хэвлэхгүй байгаа билээ. Тиймээс хуучин сурах бичгийг нөхөн хангах ажилдаа орсон байна. Өнөөдрийн байдлаар 1-7 дугаар ангийн нөхөн хангалтын сурах бичиг хэвлэгдэж бүрэн дуусжээ. Мөн 8-9-р ангийн сурах бичгийг хэвлэх ажил одоогоор явагдаж байгаа юм байна. Ахлах ангийнхан буюу 9-12-р ангийнхны сурах бичгүүд хангалттай хүрэлцээтэй байгаа учраас нөхөн хангалт хийхгүй юм байна. Түүнчлэн сурах бичгүүдийг боловсролын газраар дамжуулан сургуулиудад хүргэсний дараа зорилтот бүлгийн сурагчдад үнэ төлбөргүй хүргэхээр төлөвлөжээ. Сурах бичгийн үнийн хувьд хамгийн хямд нь 800 төгрөг, тал нь 4500 төгрөг үнэтэй худалдаалагдах юм байна. Дундаж үнэтэй сурах бичгийг 2700 орчим төгрөгөөр борлуулна.

Төрийн өмчийн ЕБС-ын багш, ажилчдын хүүхэд хувийн цэцэрлэгт ҮНЭГҮЙ хамрагдана гэв

marsbold — Tue, 02 Aug 2016 14:59:09 +0800

Ерөнхий сайд Ж.Эрдэнэбатаас өгсөн үүргийн дагуу цэцэрлэгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэхийн тулд салбарын яам шаардлагатай зарим арга хэмжээг авч эхэллээ. Ингэснээр өмнөх оны хичээлийн жилтэй харьцуулахад цэцэрлэгийн хүртээмжийг улсын хэмжээнд 16 мянгаар, харин Улаанбаатар хотод 12 мянгаар нэмэгдүүлэх боломжтой боллоо.

Мөн цэцэрлэгийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл хүссэн иргэн, аж ахуйн нэгжийн хүсэлтийг цаг алдалгүй шийдэх үүргийг БСШУС-ын сайд Ж.Батсуурь холбогдох албаныханд өгөөд байгаа. Эдгээр арга хэмжээний үр дүнд орон нутгийн цэцэрлэгийн насны хүүхдийн 84.6, аймаг, нийслэлийн нийт хүүхдийн 70 гаруй хувийг цэцэрлэгт хамруулах боломжтой болногэж тооцоолжээ.

Өнгөрсөн жил "Монголын сургуулийн өмнөх боловсролын хувийн хэвшлийн байгууллагуудын холбоо” ТББ-аас сайн үйлсийн аян зарлаж, 3,000 хүртэлх хүүхдийг хувийн цэцэрлэгт үнэ төлбөргүй сургахаар салбар яамтай гэрээ байгуулсан юм. Сайн үйлсийн энэ аянд зөвхөн Төрийн өмчийн ерөнхий боловсролын сургуулийн багш, ажилчдын хүүхэд л хамрагдах юм. Уг ажил энэ хичээлийн жилд ч мөн үргэлжилнэ гэж БСШУС-ын яамнаас мэдээллээ.

Их, дээд сургуулиудын сургалтын төлбөрийг нэмэхгүй

marsbold — Tue, 02 Aug 2016 08:42:59 +0800

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын сайд Ж.Батсуурь өчигдөр орой сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийлээ. Энэ жил их дээд сургуулиудын сургалтын төлбөр болон цэцэрлэгийн бүртгэл зэрэг цаг үеийн асуудлаар мэдээлэл хийсэн юм.

Тус яам нь найман газар, долоон хэлтэстэй үйл ажиллагаа явуулахаар болж бүтэц нь батлагджээ. Харьяанд нь Соёл урлагийн газар, Биеийн тамир спортын газар гэсэн хоёр том салбарын хэрэгжүүлэгч агентлаг байгуулагдана, бүтэц зохион байгуулалтыг нь удахгүй салбар хариуцсан сайдын тушаалаар шийдэх аж.

Өмчийн хэлбэрээс үл шалтгаалаад жил бүрийн намар их, дээд сургуулиуд сургалтын төлбөрөө нэмдэг ч энэ хичээлийн жилд хуучнаар нь хадгалах тохиролцоонд хүрсэн гэж салбарын сайд нь онцолсон юм. Эл асуудлаар дараах тодруулгыг хийлээ.

-Их, дээд сургууль, коллежиудын захирлуудтай сургалтын төлбөрийг нэмэхгүй байх тохиролцоонд хүрсэн гэлээ. Гэтэл МУИС төлбөрөө нэмсэн гэдэг зүйл яригдаад байна?

-Зарим сургуулиудын удирдлагуудыг хүлээн авч уулзлаа. МУИС-ийн захирал Р.Бат-Эрдэнэтэй биечилж уулзаж саналаа хэлсэн. "Төрийн өмчийн их, дээд сургуулиудын сургалтын төлбөрийг нэмэхгүй байх бодлого баримталъя, Удирдах зөвлөлдөө асуудлыг танилцуулаад хариу өгөөрэй” гэсэн. Тэгэхэд "2016-2017 оны хичээлийн жилд сургалтын төлбөрийг нэмэхгүй байхаар ярилцаж шийдсэн” гэж хариу өгсөн. Зөвхөн МУИС-ийн захиралтай биечилж уулзсан юм биш, төрийн өмчийн ихэнх сургуулиудын удирпдлагатай уулзаж, сургалтын төлбөрийг нэмэхгүй байх тохиролцоонд хүрлээ. Энэ чиглэлээр зөвлөмж чиглэл ч өгсөн. Хувийн их, дээд сургуулиудын холбоо гэж байдаг, холбоодын удирдлагатай уулзаж, сургалтын төлбөр нэмэхгүй байх тохиролцоонд хүрсэн.

Монгол Улсын эдийн засаг хүнд, ажлын байр хомс, иргэд орлого багатай, мөнгөний ханшийн уналт гээд олон хүчин зүйлээс шалтгаалж их, дээд сургууль, коллежиуд сургалтын төлбөрөө нэмэхгүй, үйл ажиллагаагаа явуулахаар болж байна.

-МУИС суурь хураамж гэж мөнгө хураадаг, энэ юунд зарцуулдаг нь ойлгомжгүй гэдэг зүйлийг оюутнууд нь ярьдаг. Багасгах боломж бий юу?

-Ажил аваад удаагүй байгаа учраас их, дээд сургуулиудын дотоод үйл ажиллагаатай нь танилцаж амжаагүй байна. Суурь хураамжийг нь бууруулах боломж байна уу гэдгийг судална. Оюутан суралцагчийг аль болох төлбөрөөр дамжуулж дарамтлахгүй байх бодлого барина.

-Жил бүрийн намар цэцэрлэгийн хүрэлцээ хүртээмжийн асуудал хөндөгддөг. Энэ асуудалд салбарын яам ямар арга хэмжээ авч ажилласан байдаг юм бол?

-Цэцэрлэгт хамрагдах хүүхдийн тоог өнгөрсөн жилийнхээс 16 мянгаар нэмэгдүүлэх зохион байгуулалтын арга хэмжээ авч хэрэгжүүлсэн байна.

Мөн энэ хугацаанд шинээр баригдсан цэцэрлэгүүд нэлээн байгаа, 6000 орчим хүүхдийн багтаамжаар нэмэгдэнэ. Өрөө тасалгааны ашиглалтыг сайжруулах, аж ахуйн нэгж дэргэдээ цэцэрлэг байгуулах бол лиценз зөвшөөрлийг нь олгох гэх мэтчлэн олон талын арга хэмжээ авснаар цэцэрлэгт хамрагдалт нэмэгдэнэ. Хөдөө орон нутагт цэцэрлэгт хамрагдалт 84.6 хувь, нийслэлд 70 гаруй хувьтай байхаар тооцож байна.

Цаашдаа шаардлагатай байршилд буюу хүн ам ихтэй нийслэлийн хороодод цэцэрлэг барьж байгуулах зохион байгуулалтын арга хэмжээг яаралтай авч хэрэгжүүлнэ.

-Цэцэрлэгийн бүртгэлийг ямар байдлаар зохион байгуулах вэ. Нийслэлийн хэмжээнд сугалаагаар хүүхдийг цэцэрлэгт бүртгэдгээс болж эцэг эхчүүд хэл ам гардаг. Энэ намар бас л дээрх аргыг хэрэглэх үү?

-Цэцэрлэгийн бүртгэл, элсэлт зохион байгуулах хэрэгжүүлэгч нь Нийслэлийн боловсролын газар. Иргэд чирэгдэл учруулахгүй, оочерлож дараалал үүсгэхгүйгээр бүртгэл, элсэлтийг зохион байгуул гэдэг чиглэл өгсөн. Хэрэгжүүлэгч байгууллагын зүгээс "Өнгөрсөн хугацаанд янз бүрийн байдлаар зохион байгуулж үзлээ, тэгэхдээ зайлшгүй шаардлага гарвал тодорхой хэсэгт сугалаагаар зохион байгуулахаас хялбар арга байдаггүй юм билээ” гэдэг тайлбар өгч байна билээ. Шаардлагатай тохиолдолд сугалааг хэрэглэхээс аргагүй л болж байна.

О.Сайхан zaluu.com