Сонин хачин » page 22

ТУГИЙН СҮМИЙН МАНААЧ /2010.08.06./

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

ТУГИЙН СҮМИЙН МАНААЧ /2010.08.06./

Author: saikhnaa on 2017/05/19, 17:45 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

1866 онд Саруул гүний хошуу,одоогийн Дорнод аймгийн Булган сумын Баян-Эрхт гэдэг газар Чингис хааны Цэргийн Хар Ихт Тугийг тахиж байх сүмийг байгуулагдсан түүхтэй. Иймд Булганчууд бид Чингисийн Цэргийн Хар Ихт тугийг хамгаалан тахиж байсан хүмүүс юм.

More 1729 0

Category: Сонин хачин, Түүх домог хууч

Хүн, мичний тархины 367 ген адилхан

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Хүн, мичний тархины 367 ген адилхан

Author: munkhbat on 2017/05/19, 12:25 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Өмнө нь хоорондоо тун ойролцоо хэмээн ойлгодог байсан хүн, шимпанзе мичний тархины гадаргуу өөр болохыг Хятад, Орос, германы эрдэмтдийн баг тогтоожээ.

Хүний тархины гадаргуугийн бичил бүтэц нь хувьслын явцад өөрчлөгдсөнөөр анатомийн хувьд мичнийхээс өөр болсон байна. Хөгжлийн явцад тархины гадаргуу хамгийн их өөрчлөгдсөн гэнэ. Тархины гадаргуугийн зургаан давхарга тус бүрдээ мэдээлэл боловсруулахад зориулсан онцгой үүрэгтэй. Энэхүү үүргээ гүйцэтгэхэд тархины эд эс бүр ажилладаг бөгөөд 2320 ген нь зөвхөн хүний хийж чадах үйлдлийг гүйцэтгэдэг аж. Харин мич, хүн хоёрын тархины гадаргуугийн 367 эс л ижил үүрэг гүйцэтгэдэг байна.

Үүнээс гадна мичний төрлүүдэд ч хоорондоо харилцан адилгүй үүрэг гүйцэтгэдэг тархины гадаргуугийн ген бий. Тухайлбал, шинпанзе, нохой сармагчны тархины гадаргуугийн 133 ген хоорондоо эрс ялгаатай юм.

Эх сурвалж: www.TODAY.mn

More 236 0

Category: Мэдээ мэдээлэл, Сонин хачин

Ховсдох шидийн тухай хууч

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Ховсдох шидийн тухай хууч

Author: munkhbat on 2017/05/18, 16:16 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Б.Ринчен гуай залуудаа манай Монголын ховсч хүнтэй уулзаж ярьсан тухайгаа ярив. Ринчен гуайн уулзсан тэр хүн "Багш надад заахдаа шүд унахаар ховс хийж чадахаа больдог гэсэн, би шүдээ унаснаас хойш ховсдож чадахаа больсон” гээд ховс хийж үзүүлээгүй гэнэ. Та ховс хийж явсан тухайгаа яриач гэж шалж гуйж байж нэг тохиолдлыг яриулсан гэнэ. Ховсч өөрөө оролцож хэдүүл тэмээн жингээр өмнө зүг алс явах зуурт амны усаар тасраад худаг устай газар хүртэл маш хол байж гэнэ. Хүн малгүй цангаж зутраад явах тэнхэлгүй болоход нөхөд нь "Чи нэг аргалж үз” гээд шахаад байж гэнэ. Тэгээд явж байтал орой бүрий болж хэрэв шөнө нь хоновол маргааш нь бүр зутрах, нэг шөнийг алдаад, өдрийн халуунд улам цангах болоод хэцүүдэж гэнэ. Тэгтэл ховсч "За одоо үдлэнэ. Цай чанаж ууна. Тэмээгээ усална. Тэгээд даруй хөдөлж худаг усны бараа харах хүртлээ шөнөжин явна шүү” гэж хэлж гэнэ. Нөхөд нь ч зөвшөөрч. Цөм түр буудаллаж, галаа түлж гэнэ. Ховсч "За тогоогоо тавь!” гэж, хөтөч ч тогоогоо тавьж гэнэ. "За би ус дүүргэе” гээд л ховсдоход тогоонд ус мэлтэлзээд ирж. Буцалгаад л, цай, давс үйгээд л ховсч өөрөө аягалаад цөмд нь уулгаж, нөхөд нь хөлрөөд л ууж гэнэ. Дараа нь "За тэмээгээ услая” гээд тогоонд дахин ус мэлтэлзүүлж тэмээдээ услаад "За хөдөлнө шүү” гээд л хөдөлчихсөн. Тэгж явж нэг юм усны бараа харсан даа гэжээ.

Ринчен гуай тэгэхэд нь "Тэр тогоонд тэгээд ус үнэхээр байсан хэрэг үү?” гэж асуухад "Юуных нь ус байх вэ дээ. Ховсдох гэдэг чинь л тэр байхгүй юү. Байхгүй юмыг байгаа юм шиг болгодог юм” гэсэн аж. Ринчен гуай тэр ховсчоос,

-Та харь хүнд хийж чадах уу? гэхэд монгол хэл мэддэг бол чадна гэсэн гэнэ. Тэгэхлээр хүний хэл, сонсголтой хамаатайгаар сэтгэлийг нь захирдаг арга юм байна гэж Ринчен гуай ярьсан.

Тэгтэл Цэвэл гуай Заяын шавьд Дамбадаржаа гэж ховсч хүн байсан гэж би дуулсан гэж ярьсан. Дамбадаржаа нэг удаа Заяын хүрээний жастай цагаан сарын хурал ёслолын үед түлээний гэрээ хийгээд өвлийн сүүл болтол түлээ буулгаж өгөхгүй удаад байж. Тэгтэл жасын нярав лам сандраад удаа дараа шаардаад бүтэхгүй болохоор нь гэсгүй, цорж лам, шанзав нарт айлтгаж гэнэ. Тэгтэл шанзав нь /Гөлөг шанзав гэсэн шиг санагдах юм/ "Цаадах чинь ховстох гэж байгаа байх, яаж ч магадгүй, дахин дахин шаард, тамганд мэдүүлнэ гэж хэл” гэж гэнэ.

Нярав лам шанзавынхаа хэлснээр шаардахаар очтол Дамбадаржаа ганц хайнаг хөллөөд тэргэн дээрээ ганц хөрөө даруулчихаад уул өөд явж байна гэнэ. Уулзаж ярилцтал "Би жасын түлээг маргааш өглөө л буулгаад өгчихнө” гэж гэнэ. Тэгэхлээр нь нярав буцаж давхиад хэд хэдэн хүн дагуулж эргэж мөрөөр нь явсаар ууланд очтол харанхуй болчихож. Хэдүүл Дамбадаржаагийн орсон уулын аманд хүлээж байтал ууланд хөрөөний дуу гарч эхэлснээ урд ард, хойт энгэрт, энд тэндгүй хөрөөний дуу гарч, ганц нэг мод унах дуу гарч байснаа газар бүр мод унах дуу гарч эхэлжээ. Тэгээд нөгөөдүүл энэ ер нь юу гэгч болж байнав гэж ярилцаж байтал ганц шар хөллөөстэй тэрэг мод ам уруудан гарч ирээд задгай газар зогсож гэнэ. Төдөлгүй урд араас ч, хойт энгэрээс ч ганц нэг тэрэгтэй мод ачсан үхэр тэрэг гарч ирж түүний араас угсарч байснаа сүүлдээ хоёр гурваараа гарч ирж угсардаг болж гэнэ. Тэгээд урт гэгчийн цуваа болсон хойно Дамбадаржаа морио унасаар модноос гарч ирж цувуулан угсарсан үхэр тэрэгтэй модыг тойрч нэг үзчихээд эхний шарыг хөтлөн хөдөлж хүрээ тийш явжээ. Нөгөөдүүл ч босож жасын хашаанд давхиж ирэв. Шанзав, нярав нар урдаас нь тосож модыг нь үзэхэд яах аргагүй л түлээ мөн байв гэнэ. Тэд тэр түлээг түлж боов боорцгоо хийж, хурал номоо хурж, цагаан сар болоод л өнгөрчээ.

Цэвэл гуайн ярьсны дараа бидний хэн нь ч билээ "Ховс гэж хогусун гэсэн үг, хоосон юмыг байгаа юм шиг санагдтал сэтгэлийг жолоодохын нэр гэсэн. Ерөөсөө Европынхон хүнийг унтуулж сэтгэлийг нь захирдаг бол манайхан сэрүүн байхад нь сэтгэлийг нь жолоодож чаддаг байсан хэрэг. Нөгөө нэг үлгэрт ноёныг гурван жил тэнүүлээд гуйлгачин эхнэртэй суулгаад цөхрөнгий нь баруулж зовоогоод сэргэхэд нь аягатай цай нь хөрөөгүй байж гэнэ гэдэг чинь ховсдох шидийг хэлсэн хэрэг” гэж билээ.

Ринчен гуай Цэвэл гуайг тэр Дамбадаржаагийн тухай өөр юу мэдэх вэ? гэж асуухад Цэвэл гуай ярьсан нь:

-Бас нэг удаа Заяын шавийнхан жинд явж байж гэнэ. Тэгээд зэлүүд газар явж хүнсээр тасраад байтал нэг өглөө Дамбадаржаагийн галынхан нэг л удаан саатаад байхаар нь зэргэлдээх галын жаал баньд "Эд нар юм идэж байх шиг байна” гэж бодоод гүйгээд ороотохож гэнэ. Тэгтэл тэд хайлмаг идэж байжээ. Тэдний галын дэргэд сууж байсан Дамбадаржаа гуай "Алив хүү минь, алгаа тосож бай” гээд алган дээр нь хайлсан тос хийгээд өгөхөөр нь идсэн чинь халуун гэж жигтэйхэн гэнэ. Харин бушуухан залгичихсан хойно нь сэтгэлд нэг л тос биш шиг санагдаад, аманд нь шавар амтагдаад байх шиг байсан аж. Тэр буудалласан газар нь шар шавартай газар байсан юм гэнэ. Тэгээд тэр хүү "Дамбадаржаа гуай бидэнд шавар халаагаад өгчих шиг болсон” гэж ярьсан гэнэ лээ гэж Цэвэл гуай хуучилсан билээ. Энэ яриа 1966 оны үест манайхны хүрээлэнгүүд Их сургуулийн байранд хамт байх үед болсон юм.

Энэ хоёр өтгөсийн хүүрнэсэн хуучаас өөрөөр Монголд ховсддог хүн байсан талаар элдэв зүйл сонсож, уншиж явсангүй билээ. Тэгтэл харин "Ардын эрх” сонины 1992 оны нэгдүгээр сарын 4-ний өдрийн 3 дугаарт "Тэр хүн хэн байв аа?” гэсэн өгүүлэл гарч ховсдох чадвартай хүний тухай бүүр түүрхэн мэдээ нийтэлсэн байв. Энэ өгүүлэлд байгаа мэдээ төдийлөн тодорхой биш юм. Гэхдээ монголчуудын дотор тийм чадвартай хүн байсныг үгүйсгэж болохгүй гэсэн санааг гаргажээ.

Хэрэв энэ тохиолдол үнэн бол хүнд сэтгэхүйгээр нөлөөлөх чадварыг чамгүй эзэмшсэн өвгөн байж таарч байна. Ер нь ийнхүү хол ойрын зайнаас хүн хүндээ нөлөөлдөг чадвар хүнд байдаг нь нэгэнт тодорхой зүйл. Карповын дэргэд доктор Зухарь, Каспаровын дэргэд Тофик Дадашев гэгч ийм сэтгэцийн нөлөө үзүүлэгч чадвартан дагалдан олон улсын тэмцээнд оролцож явдаг тухай хэвлэлд бичсэн байсан. Дэлхийн том том улсуудын төрийн албаны хүмүүсийг ийм нөлөө үзүүлэх чадвартай хүмүүс дагалдан явж гадны нөлөөнөөс хамгаалдаг юм гэсэн.

Бусдын бодлыг мэдэрдэг бусдад сэтгэхүйгээрээ нөлөөлдөг хүнийг Европ дахинд телепатч гэх бөгөөд шинжлэх ухаанд ийм хүн нэг бус тэмдэглэгдсэн. Варшавын циркт 1937 онд үзвэр үзүүлж байхдаа "Гитлер дорно зүг хөдөлбөл толгойгүй болно” гэж хэлж байсан алдарт телепатч В.Г.Месингийн тухай "Хөдөлмөр” сонин 1973 оны V сарын 1-ний дугаартаа бичиж байлаа. Тэрээр, залуу байхдаа өөрийг нь судалж байсан алдарт сэтгэл судлаач Зигмунд Фрейд түүнийг дагуулан их Эйнштейнд очиж энэ хүү хүнд сэтгэлээрээ нөлөөлөх чадвартай гэж танилцуулахад Эйнштейн сонирхож "Тэр чадлаа үзүүлнэ үү?” гэжээ. Тэгэхэд нь залуу Месинг саваагүйтэж "Манай профессор энэ өвгөн профессорын сахлаас хоёр үс зулгааг!” гэж бодтол нь Фрейд ихэд сандран гар нь чичирч "Уучлаарай” гэж ээрүүтэн хэлж хямсаа барин чичигнэх байж Эйнштейн гуайн сахлаас хоёр үс зулгаасан юм гэдэг.

Манай оронд ийм чадвартай хүмүүс эрт цагт байсан бололтой. Данзанравжаа хутагт хүүхэд байхдаа айлын эхнэр өөрт нь муу хандахад саалийн хувингаа бариад хээр тэнэтэл нь нөлөөлсөн хэмээн сонинд бичсэн байж билээ. Дэлхийд бусдад нөлөөлөх сэтгэцийн нөлөөллийг судлах хүрээлэн, ийм чадвартай хүмүүсийн олон улсын холбоо байдаг байна. Бид даанч хол хоцорч дээ. Бид энэ талаар хуучин уламжлалаа тасалж, шинээр төрж буй авьяастныг хавчиж, үл ойлгон алдаж байна.

Д.Төмөртогоо

More 295 0

Category: Мэдээ мэдээлэл, Сонин хачин

Хонконгийн тэнгэр баганадсан цамхагуудад яагаад ийм “нүх” байдаг вэ?

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Хонконгийн тэнгэр баганадсан цамхагуудад яагаад ийм “нүх” байдаг вэ?

Author: munkhbat on 2017/05/18, 13:47 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Баруунд огт дэлгэрээгүй тэнгэр баганадсан барилгууд дунд "нүх” байх архитектурын энэхүү шийдлийг Хонконгт харж болно. Орчин цагийн энэхүү шийдэл нь ямар учиртай вэ?

Барилгуудын давхрын ачаалал бууруулахын тулд, салхинд тэсвэртэй байхын тулд гэж бодож байна уу? Тэгвэл огт өөр учир шалтгаантай гэнэ. Эртний Хятадын гүн ухаан буюу "фэншуй”-тай холбоотой гэнэ. Хонконгийн ууланд луу нутагладаг, тэдгээр луу ус ууж, амны цангаагаа тайлахаар доош буудаг гэж эртнээс итгэсээр иржээ.

Хонконг нь уул болон тэнгисийн дунд байрлалтай нь эдийн засгийн хөгжлийн гол түлхүүр гэдэгт итгэсээр иржээ. Тиймээс тэнгисийн эрэгт шинээр баригдаж буй өндөр барилгууд дунд "нүх” гаргаснаар, лууны замыг хаахгүй гэсэн учиртай юм. Мөн "аз дуудагч” лууг барилгын голоор гаргаснаар амжилт, аз бүхнийг авчирна гэж барилгын эзэд үздэг байна.

Хятадад олон мянган жилийн өмнөөс байгаль дэлхий, хүн хоёр нягт холбоотой гэж үзсээр иржээ. Дундаа "нүхтэй” барилга барих нь 5,000 жилийн түүхтэй Хятад улсын орчин цагийн иргэд өнө эртний түүх соёл, ёс заншлаа хадгалан үлдэж буй гэж "фэншуй”-н ухаан тайлбарладаг байна.

More 221 0

Category: Мэдээ мэдээлэл, Сонин хачин

Монгол орны заавал үзэх үзэсгэлэнт газрууд

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Монгол орны заавал үзэх үзэсгэлэнт газрууд

Author: saikhnaa on 2017/05/18, 11:03 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Ажлын улирал "шувтарч”, амралт, аялал, зугаалгын улирал эхэллээ. Уудам Монгол орныхоо үзэсгэлэнт газруудаар аялах боломжтой богинохон энэ улирлыг гэртээ суугаад өнгөрөөнө гэвэл дэндүү гунигтай биз. Тэгвэл гадаад, дотоодын аялагчиддаа зориулж, мөн аяллын маршрутад нь санал болгох нүд хужирлам үзэсгэлэнт газруудыг цувралаар танилцуулж байна. Харин хаагуур аялж, аль зүгт хүлгийн жолоо залах нь таны эрх билээ.

Тэрхийн цагаан нуур, хорго:

Хоргын тогоо нь Архангай аймгийн Тариат сумын нутагт оршдог. Гарал үүслийн хувьд девоны үеийн боржин чулуу, дөрөвдөгч галавын галт уулын чулуулгаас тогтоно. Унтарсан галт уулын гүнзгийн өрх, хүрмэн хад, цохио, ангал, агуй хоргодох газар ихтэй тул Хорго гэж нэрийджээ. Амсар нь 300-400 метр бол гүн нь 70-80 метр. Харин гадна талын налуу нь 35-40 хэм бол тогооны дотор талын налуу нь 45-50 хэм аж. Тэрхийн цагаан нуур нь далайн төвшнөөс дээш 2060 метр өндөрт байдаг. Энэ нуурт 10 гол цутгадаг, цэвэр устай, урт нь 16 км, өргөн нь 5-6 км, гүн нь 6-20 метр. Ганц гол эх авч урсдаг бөгөөд энэ нь Суман гол юм. Энэхүү нуур голдоо жижиг аралтай ажээ.

Хөвсгөл нуур:

Монгол Улсын хамгийн гүн, цэнгэг уст нуур. Мөн Монголын болон гадаадын иргэдийн сүүлийн жилүүдэд хамгийн ихээр аялах болсон газруудын тэргүүн эгнээнд бичигддэг. Нийт усны эзлэхүүн 381 мянган шоо метр бөгөөд дэлхийн нийт цэнгэг усны 1 хувь болно. Хөвсгөл нууранд нийт 46 гол горхи цутгах бөгөөд ганцхан Эгийн гол эх авч урсан Сэлэнгэ мөрөнд цутгадаг юм. Нэг очиж үзэсгэлэнт байгалийг нь харсан хүн дахин очихгүй байна гэж үгүй. Өө, тийм. Нууртай хамт сэльфи хийхээ мартуузай.

Алтай таван богд уул:

Алтай таван богд уул нь Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумын нутагт байрладаг ба түүний биологийн тогтоц төрөл зүйл нь Монголд байхгүй өвөрмөц гэж жуулчид ярьдаг. Энэ нь таван ноён оргилоос бүрддэгтэй нь холбоотой юм.

Увс нуур, Их нууруудын хотгор:

Увс нуур нь далайн төвшнөөс дээш 753 метр өндөрт орших, 3350 ам дөрвөлжин километр нутагтай Монгол Улсын хамгийн том нуур юм. Увс нуур нь олон сая жилийн өмнөх аварга том тэнгисийн үлдэгдэл бөгөөд давсархаг, гүехэн устай. Мөн Увс нуур нь Их нууруудын хотгорын хойд хагаст оршдог. Увс нууранд Тэс, Нарийн, Хархираа, Түргэн, Сагил, Боршоо, Хөндлөн, Торхилог зэрэг том, жижиг 38 гол, горхи цутгадаг. Хан хөхийн нуруу нь Их нууруудын хотгор руу түрэн орж, Увс болон Хяргас нууруудын хотгорыг зааглана. Увс нуурын орчимд байгалийн бүх бүслүүр нэг дор байдаг учир ЮНЕСКО-гийн байгалийн өвд бүртгэгдсэн байдаг. Уг нууранд аялахдаа хог, хаягдлаа зориулалтын саванд хийхийг сануулж байна.

Гурван цэнхэрийн агуйн хадны сүг зураг:

Аялагчдын төдийгүй түүхчид, археологичдын хамгийн их сонирхол татсан хэсэг. Мөн өнгөрсөн түүхийн үнэт олдвор. Ховд аймгийн Манхан сумын нутаг Монгол Улсын нутгаас палеолитийн үеийн урлагийн бүтээл болох зосон зураг энэ агуйгаас олдсон бөгөөд энэ нь Монголд төдийгүй Төв Азийн хүй нэгдлийн урлагийн голомтод зүй ёсоор тооцогддог. Агуйн хананд ан амьтан, мод зэргийг дүрслэхдээ нэг хэсгийг улаан хүрэндүү, нөгөө хэсгийг арай цайвар ягаан өнгөтэй улаан зосоор зуржээ. Мөн заан, хирс, анааш зэрэг амьтдыг дүрсэлсэн байдаг бөгөөд зарим амьтныг чухам ямар амьтан болохыг одоогоор тогтоогоогүй байна. Агуйн хананы өндөр 2.5 метр аж.

Амарбаясгалант хийд:

Сэлэнгэ аймгийн Баруунбүрэн сум, Манжийн төрийн бодлогоор буддын шашны нэгэн дурсгал болох шарын шашныг хүчтэй дэлгэрүүлэх үүднээс Манжийн хаан Энх-Амгалангийн зарлигаар Монголын төр шашны нэрт зүтгэлтэн анхдугаар Богд өндөр гэгээн Занабазарын дурсгалд зориулан 1727-1736 онд барьжээ.

Дуугардаг элс:

Марко Поло Төв азийн нутгаар жуулчилсан тухайгаа "Тэр цөлөөр шөнө аялах үед хэн нэг хүний яриа сонсогдох, олон хөгжмөөр зэрэг тоглох мэт авиа сонсогддог” хэмээн бичсэн байдаг. Дорноговь аймгийн өмнөд захын Дуут элс харахад ердийн нэг манхан, оройд нь гараад хярыг нь барьж явахуйд хөлд өртөн нурах элс нисэх онгоц мэт хүнгэнэн дуугардаг.

Үргэлжлэл бий...

Эх сурвалж: www.mne.mn

More 333 0

Category: Сонин хачин

Үлэг гүрвэлийг устгасан солир ”буруу газар”-т унажээ

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Үлэг гүрвэлийг устгасан солир ”буруу газар”-т унажээ

Author: munkhbat on 2017/05/17, 17:18 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Үлэг гүрвэлүүдийг мөхөхөд хүргэсэн солир Мексикийн буланд бус өөр газарт унасан бол ертөнцийн хувьсал өөр байж болох байсан тухай гаргалгааг эрдэмтэд хийжээ.

Мезозойн эриний үед унасан 15 километрийн хэмжээтэй солир нь гүехэн устай газарт унасан тул ус нь ширгэснээс болж гипсэн чулууны найрлагад байдаг хүхэр их хэмжээгээр агаарт ууршсан байна. Хорт хийгээр амьсгалсан нэг хэсэг үлэг гүрвэлүүд амь тавьсан бол үлдсэн нь дэлхийг бүрхсэн хүхэрт устөрөгчийн үүл нарыг халхалснаас болж хоол тэжээлгүй болж хорвоог орхисон гэсэн таамгийг гаргажээ.

Хэрвээ солир далайд юм уу, хүхэр багатай газарт унасан бол энэ дэлхийг өдгөө хэн эзэгнэж байх байсан бол гэсэн сонирхол татсан асуултын хариултыг өдгөө эрдэмтэд олохоор ажиллаж байгаа гэнэ.

Эх сурвалж www.wikimon.mn

More 305 0

Category: Мэдээ мэдээлэл, Сонин хачин

Бурхан Халдун уулын оройд хүн гарахыг хориглолоо

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Бурхан Халдун уулын оройд хүн гарахыг хориглолоо

Author: munkhbat on 2017/05/15, 11:59 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Монгол улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж зарлиг гаргаж Бурхан Халдуны оройд хүн гарахыг хориглолоо. Орой дээр байсан овоог буулгаж, Их хар сүлдийг уулын бэлд байрлуулахаар болжээ.

Учир нь тус уулыг зорин очсон хүмүүс байгаль орчныг маш ихээр бохирдуулж байгаа учраас дээрхи шийдвэрийг гаргасан байна.

Эзэн Чингэсийн үеэс өнөөг хүртэл тахин шүтэж,хайрлан хамгаалж ирсэн уул усны нэг бол Бурхан Халдун уул юм.Монголын эртний сурвалж бичиг "Монголын нууц товчоон”-д өгүүлсэнээр Их эзэн Чингэс хаан хойч үедээ эрхэмлэн захиж гэрээсэлсэн нь:

... Өндөр дээд Бурхан Халдун чамайг

Өглөө бүр мялааж байя,

Өдөр бүр тахиж байя,

Үрийн үрд үүрд тахиж

Үе тутам үргэлж шүтье... хэмээжээ.

Энэхүү шүтэлгэт Бурхан Халдун уул Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын нутаг Хэрлэн голын эхний баруун гар талын цутгал болох Богдын голын эхэнд далайн түвшнээс дээш 2361.5 м өндөрт өргөгдөн оршино. Бурхан Халдун уул Улаанбаатар хотоос шулуунаар 186 (279) км, Төв аймгийн Мөнгөнморьт сумаас шулуунаар 75 (86) км зайд оршдог.Уг уулын төрийн тахилгыг Монгол улсын ерөнхийлөгчийн зарилгаар 1995 оноос эхлэн дөрвөн жил тутамд тахиж байхаар болсон билээ.

Ж.Баяр

POWER.MN

More 2222 0

Category: Мэдээ мэдээлэл, Түүхэн дурсгалт газар, Сонин хачин

Муурын хүржигнэх дуу хүний насыг уртасгадаг

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Муурын хүржигнэх дуу хүний насыг уртасгадаг

Author: munkhbat on 2017/05/11, 16:52 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Муурын хүржигнэх дуу хүний насыг уртасгадаг болохыг Америкийн эрдэмтэд олж тогтоосон байна. Эрдэмтдийн хэлж байгаагаар хүн муурыг илэх үеэр хүржигнэх дуу гардаг.

Энэ нь ойролцоогоор 25-150 герцийн долгионыг үзүүлдэг юм байна. Ингэснээр хүний биеийн эсийн нөхөн сэргээх үйл явц хурдасдаг гэсэн байна. Мөн булчингийн болон ясны эд эсийг нөхөн сэргээх чадвартай гэжээ.

Хэрэв стресст хэт автагдсан бол муурыг илэх нь стресс, ядаргааг тайлж, тайвшруулах нөлөөтэй гэж эрдэмтэд онцолсон байна.

More 393 0

Category: Мэдээ мэдээлэл, Сонин хачин

Наргил мод аймшигт амьтныг ”төрүүлэв”

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

Наргил мод аймшигт амьтныг ”төрүүлэв”

Author: munkhbat on 2017/05/10, 16:22 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Хоол, унднаас ямар нэгэн гадны зүйлс олсон хүмүүс ихэд эвгүйрхэж, жихүүцдэг. Жоом, энэ тэрээ гараад ирвэл ч бүүр дуусаа л гэсэн үг. Тэгвэл үүнээс хэдэн мянга дахин муухай зүйл гарч ирлээ гээд төсөөл дөө...

Хоёр хүүхдийн эх, сувилагч бүсгүй Барбара Клайн уух дуртай наргил модны ус нь ихэд эвгүй амтагдсан тул савыг нь задалж үзээд ухаан алдахаа шахсан байна. Савны ёроолд ялзарсан наймаалж лугаа адил зүйл байхыг хараад зургийг нь аван цахим ертөнцөд оруулж чухам юу болохыг хүмүүсээс асуужээ.

Но-той, ноцтой ундааг амссанаас хойш хэд хоног бүсгүйн бие нь тавгүйрхэн, суулгалт өгсөн байна. Барбара дуртай ундаагаа дахин хэзээ ч уухгүй гэсэн тангаргыг өөртөө өгсөн бөгөөд аймшигт олдвороо бие даасан шинжээчдэд шалгуулахаар өгсөн гэнэ.

Эх сурвалж www.wikimon.mn

More 291 0

Category: Мэдээ мэдээлэл, Сонин хачин

“Та их үзэсгэлэнтэй юм”

Posted By: adminon: May 19, 2014In: DesignNo Comments

{short-story limit="150"}... Дэлгэрэнгүй

“Та их үзэсгэлэнтэй юм”

Author: saikhnaa on 2017/05/10, 16:16 [rating-type-1]

[/rating-type-1] [rating-type-2]

[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-2] [rating-type-3]

[rating-minus][/rating-minus]
- 0
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
[rating-plus][/rating-plus]

[/rating-type-3]

Аялсан бүх газар нутгийг үргэлж өөрийн гэр шигээ мэдэрдэг Mehmet Genç бол Туркийн аялагч, зурагчин. Genç нэгэн сонирхолтой, сэтгэл хөдлөм төслийг хэрэгжүүлсэн нь уулзсан хүн бүрд маш энгийнээр "Та их үзэсгэлэнтэй юм” гэсэн өгүүлбэрийг хэлэх байв. Аяллынхаа туршид таарч байсан хүмүүст энэ өгүүлбэрийг хэлээд тэдний хариу үйлдлийг гэрэл зураг болгон буулгасан байна.

Genç өөрийн хүсэл тэмүүллээ дагаж аялагч, зурагчин болохоосоо өмнө IT-ийн чиглэлээр Стамбулд 6 жилийн турш ажиллаж байв. Тэрээр "Заримдаа тэнэг алхам таны амьдралын хамгийн зөв шийдвэрийг гаргахад тусалдаг” хэмээн хэлсэн байна. Доорх зурагнуудаас эгэл эмэгтэйчүүдийн "Та их үзэсгэлэнтэй юм” гэсэн өгүүлбэрийг сонссоны дараа тэдний хариу үйлдэл ямар гэнэн, хонгор байгааг хараарай.