Хятадын  дарга Си  Зиньпин энэ сарын 22-ноос АНУ-д ажлын айлчлал  хийж  буй. Гэвч айлч­ла­лын үеэр  хоёр  улсын  харил­цаанд сэв суулгаж болзошгүй олон асуудал гарч эхэллээ. Үүний нэг нь Хятадад ажил эрхэлдэг Америк эмэгтэй тагнуулын хэргээр баривч­лагдаж, зургаан сар хоригдож байгаа явдал байв. 

Тодруулбал, Санди Фан Гиллис гэгч эмэгтэй энэ удаа тагнуул хийж бай­сан гэх үндэслэлээр баривчлагдан хоригдож байгаа аж. Эдүгээ түүнийг суллуулахыг шаардсан вэб сайт хүр­тэл байгуулагдсан бөгөөд "Сандиг аврая” буюу "savesandy.org” сайт энэ мэдээллийг хүргэлээ. Тус вэб сай­­­тад бичигдсэнээр Фан Гиллис бүсгүй өнгөрөгч гуравдугаар сард Хя­тадын Үндэсний аюулгүй байдлын алба­ныханд баривчлагдаж, "тагнуул хийж, үндэсний   нууц   мэдээллийг задруул­сан” гэх үндэслэлээр саатуулагджээ. 

АНУ-ын Техас мужийн Хюстоны Олон улсын худалдааны бай­­­гуул­лагын гишүүн тэрбээр Хюстон дахь худалдааны төлөөлөгчийн бай­гуул­лагын гишүүн болж, Хятадад очсон байна. Улмаар очсоныхоо да­раа­хан тусгай захиргааны бүс болох Макао руу нэвтрэх гэж байхад нь түүнийг баривчилжээ. Нийт таван хүний бүрэлдэхүүнтэй худалдааны тө­лөө­лөгчийн байгууллага Бээжин, Гуанзоу, Шэньчжэнь зэрэг Хятадын бусад хотуудад ажиллаж байгаа ч, зөвхөн Фан Гиллис гэгч эмэгтэйг л баривчилсан гэнэ. Дээр нэрийг нь дурьдсан вэб сайтад эмэгтэйн нөх­рийнх  нь ярилцлага хүртэл нийт­лэгдсэн байх бөгөөд нөхөр нь "Санди тагнуулч ч, хулгайч ч биш” хэмээн яриандаа онцолсон байгаа юм. Мөн ямар нэг мэдээллийг интернэтэд та­рааж, дэлгэсэн баримт сэлт эдүгээг хүртэл байхгүй боловч чухам  ямар учраас баривчилсан нь учир битүүлэг байна. Нөгөө талаар Хятадын байл­дааны онгоц болон  АНУ-ын ажиг­лал­тын онгоц олон улсын агаарын бүсэд шүргэлцэх дөхөв. 

Тодруулбал, Хятадын байлдааны хоёр онгоц шар тэнгис дээгүүр олон улсын агаарын бүсэд АНУ-ын ажиг­лалт хийж явсан онгоцтой маш ойрхон зөрж, сандаргасан  тухай Америкийн алба­ныхан  мэдээлсэн  байна. Энэ явдал Си дарга АНУ-д өндөр дээд хэм­жээний айлчлал   хий­хээр  хүлгийн  жолоо залсан эхний өдөр болжээ. Өмнө нь ч гэсэн ийм явдал болж байв. Энэ сарын 15-ны өдөр Хятадын мөн л хоёр  байлдааны онгоц АНУ-ын цэргийн ажиглалтын RC135 загварын онгоцны явах замд  саад  хийж, урд нь хөндөлдсөн тухай ч мэдээлэл цахим ертөнцөд шуугиан тарьж байсан юм. Тухайн үед АНУ-ын Батлан хам­гаалахын яамны төлөөлөгч Петер Күүк тодорхой зүйл хэлж чадахгүй ч ийм явдал болсон нь үнэн хэмээн баталж байсан. 

Тэрбээр "Манай нисгэгчид Хятадын онгоц урд нь хөндөлдөж, замыг нь хаасан гэсэн мэдээллийг ирүүлсэн” гэж  сэтгүүлчдэд  ярьж байв. Ямартай ч ийм явдал гарч, олон нийтийн анхаар­лыг татсанаар Хятадын дарга Си Зиньпиний АНУ-д хийж буй айлчлал олны анхаарлыг татаж эхэлсэн бө­гөөд ялангуяа хоёр улсын төрийн тэр­гүүнүүдийн хоорондын яриа хэлцэл анхаарлын төвд байна. БНХАУ-ын дарга Си Зиньпин өнгөрөгч мягмар гарагт айлчлалаа эхлүүлсэн. Тэрбээр АНУ-ын нийслэл Вашингтон Ди Си хотноо Ерөнхийлөгч Б.Обаматай хийх уулзалтаасаа урьтаж, Сийтл хот­ноо зочилсон  юм. 

Түүнийг тэргүүн хатаг­тай Пэн Лиюань дагалдан яваа. Тэд  Сийтл хотын нисэх буудалд газардаж, харин албаны хүмүүс улаан хивс дэв­сэн ёслол төгөлдөр угтан авчээ. Си Зиньпиний АНУ-д хийх айлчлалынхаа үеэр амжуулах томоохон ажлын нэг нь Сансрын хөлгийн тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэлээрээ тэргүүлэгч Боинг, эдүгээ программ хангамжийн салбар­таа дэлхийд "толгой цохиж” буй Майк­рософт, кофений томоохон сүлжээ Старбакс зэрэг  тус улсын томоохон үйлдвэр, компанийн удирдлагуудтай уулзалт хийхээр төлөвлөж буй явдал юм. Харин өнөөдөр тэрбээр нийслэл Вашингтон хотноо дээд хэмжээний уулзалт хийхээр төлөвлөж байгаа аж. 

Си даргын хувьд АНУ, Хятадын найрам­далт харилцааг чухалчлан ярил­­цахыг эрмэлзэж буй бол  АНУ-ын Ерөн­хийлөгч Барак Обамагийн хувьд дээд дурьдсан цэрэг хүчний харилцаа, сөргөлдөөнөөс эхлээд хүний эрхийн асуудал, цахим тагнуулын хэргийн талаар Хятадын төрийн тэргүүнтэй хэлэлцэхийг илүүд үзэж байгаа ту­хай зарим мэдээллийн агентлагууд дам­жууллаа.  Ямартай ч Си даргын энэ удаагийн АНУ-д хийж буй айлчлалаар дэлхий нийтийн анхаарлыг татсан олон асуудал хэлэлцэгдэх нь. 

Б.ДАВААХҮҮ

URL: https://www.choibalsan.mn/index.php?newsid=11543