Манайхан Лондон дахь Түвдийн сантай хамтарсан төслийнхөө хүрээнд зарим ном зохиол туурвиж, ерөнхий боловсролын сургуулийн дунд ангийн сурагчдад зориулсан гарын авлага болгожээ. Ш.Чоймаа, С.Янжинсүрэн нарын "Сэтгэлийг Ариусгахуй” (2007) ном түүний нэг нь юм байна.

 

Энэ номын эхний улаан мөрд "Эртний санскрит хэлний "Буддха” хэмээх үг өнө эрт цагт монгол хэлэнд орж, дуудлага сунжирсаар "Бурхан” гэдэг монгол үг болсон түүхтэй” гэжээ. Уншигч үүнд үнэмшинэ үү?

 

Угсаатны зүйч С.Дуламын "Монгол домог зүйн дүр” 1989 онд 5400 хувь хэвлэгдсэн тул монгол угсаатны түүх, соёлын зүйлийг сонирхогч уншигч олон нийтэд нэлээд хүртээлтэй болж амжсан баймаар. Тэнд өгүүлэхдээ "Бурхан-нэрийн гарлын хувьд "бур” язгуураас үүссэн. Анхандаа "мод бутны эзэн” гэсэн утгатай байгаад хожим нь тэр мод бутанд оршуулж тавьсан "өвгөн” гэсэн утгатай болж...” гэсэн буй.

 

Томоохон монголч Ш.Чоймаа, С.Дулам нарын тайллууд тэнгэр, газар мэт зөрөөтэй байна. Бага гарын мань мэт хэний, юуг баримтлах вэ?

 

Төрийн тахилгат Бурхан Халдун хайрхан Хан Хэнтийд дүнхийж байна. Их монголч Б. Ринчен бээр монгол хэлний орон нутгийн олон аялгыг судлах явцдаа "Халдун” нь дагуур монгол аялгад "Бургас” утгатайг олж тогтоожээ. Тиймээс Бурхан Халдун нь эртний монгол хэлний нэгэн хоршоо үг байна. Баруун Монголд мөнгө тэнгэ гэхийн тэнгэ нь бас мөнгө байдагтай адилхан хоршоо үг.

 

Туулын эхээд Ж.Батбаатар тэргүүтэн бөө мөргөлтөн бидний бүтээн байгуулсан Лусын 13 овооны орчимд өгөршсөн өвгөн бургас элбэг.

 

 

Чингээд "Бурхан” нь "Бургас”-аас гаралтайг монголын үндэсний өгөгдөхүүнээр баталж болно.

 

Өнө эртний монгол бөө мөргөлийн "Бурхан” хэмээх үг эртний санскрит хэлнээ хэрхэн ямар замаар "Брахман” гэх мэт болсон нэн дэлгэрэнгүй түүхийг миний "Чинад Нууцын Монгол Орон” номоос үзэж болох боловч энд орхихоос өөрцгүй.

 

Санскрит хэлний "Буддха” нь хятад хэлнээ "Фо-да”. Тэндээс Хубилай хааны үед сунжирч "Богд” болсон түүхтэй. Энэ бол монгол судлалд хэвшсэн ойлголт.

 

"Буддха” нь өөрийнхөө ээлжинд санскрит үг бус, харин чухам өвөг-алтай хэлний гарвалтайг казахын нэрт яруу найрагч, судлаач Олжас Сулейменов анхлан хөндөсний учиг сэжим, учир холбогдлыг энд орхихоос аргагүй урт түүх.

 

Шашин ба шинжлэх ухааны бодит диалектик харьцаа,. эдгээрийн хоорондоо дайсагнасан харилцааны талаархи утга зохиол дэлхийн соёл ухааны өв санд дүүрэн. А.Эйнштейн удаа дараа зориуд анхаарч авч үзсэн нэг сэдэв бол шинжлэх ухааны шашинлаг шинж чанар.

 

Шинжлэх ухааны шашинлаг шинж чанар гэхээр урьдаас ухаан алдаад уначих хэрэггүй. Энэ тухай дахь тайлбар маш хялбархан. Хялбархан гээд хэлчихсэн хойно уншигч өөрөө сэтгээд олоод авчих хэрэгтэй. Юув гэвэл, орчлон ертөнц оршин байна. Нэгэнт оршин буй ахул үүний цаана ямар нэг учир шалтгаан байж таарна. Учир шалтгааны зүйл нь оюун ухааны улбаатай. Орчлон ертөнцийг үүсгэсэн, хувьсгасан, улмаар хүмүн төрөлтнийг бүтээсэн оюун ухааныг Дээд Оюун санаа гэе л дээ. 

 

Их Ньютон онолын физикийг үндэслэхдээ чухам ийм нэр томьёо хэрэглэсэн байдаг. Түүнийг Бурхан, Бог, God, Аллах, Deus, Тнгри гэх мэт олон хэлэнд янз бүр нэрлэдэг. Нэр томьёоны төдий л асуудал, утга нь үндсэндээ нэг.

 

Онолын нарийн ухааны анхдагч систем, шинжлэх ухаанч онолын сэтгэлгээний үндэслэл, үнндэслэл, аргазүй нь Эвклидийн геометр. Цааш нь бяцхан төсөөлбөөс, хорвоо ертөнц чухамхүү геометрт тулгуурласан байж бүрнээ магад сэтгэгдэл төрнө. Ингэж хэлэхэд суут ухаан ерөөс илүүц. Геометр гэж сургуульд сонссон дээрээ ухаан мэдрэл эрүүл саруул байваас хангалттай.

 

Тиймээс, жишээ нь, Христийн шашинд бодож олсон Бурхан нь ертөнцийг бүтээсэн гэж төсөөлөгддөг байна. Бурхан нь бурхан учраас суут ухаанаараа ямар нэг гайхамшигтай мэргэн арга олж ертөнцийг бүтээсэн байж таарна. XIII зууны үеийн Библид дараах зураг байх ба орчин үед олонтаа дурдагддаг юм.

 

 

Улмаар геометр ба бурхан нь угтаа нэг ойлголт болох тухай гараг эрхсийн хөдөлгөөний хуулийг нээсэн Кеплер хэлжээ. Гортиг барьсан Христийн Бурхан ертөнцийг байгуулах алгоритм хайж байна. Тэр Бурхан нь алгоритмыг олсон учраас ертөнц оршин байна гэж Барууны соёлт ухаанд сэтгэж иржээ.

 

Шинжлэх ухааны зорилго нь тэрхүү алгоритмыг цаасан дээр дахин сэргээж олоход оршино.

 

Буддын шашинд ертөнцийг бүтээсэн бүтээгч Бурхан, тэр тусмаа хүн дүрст сахалтай бурхан гэх ойлголт эхнээсээ байдаггүй. Исламын шашинд бүтээгч бурхан Аллах байх боловч түүний дүрийг ерөөс зурдаггүй заншилтай нь Христийн шашин дахь логик ээдрээ зөрчлөөс зайлхийсэн хэрэг. 

 

Буддизмд ямар нэг язгуур Дээд оюун санааны тухай авч үздэг. Энэ оюун санааг шүтэн барилдах ёс гэнэ. Үүнийг орчин цагийн ухааны нэр томьёогоор хэлбэл, зохирлын систем болно. Бүр тодруулбал, математик зохирлын универсал систем гэж болно. Энэ системийн доторхи үйл хөдлөл, өрнөл хувьслыг Буддизмд зам мөр хэмээнэ. Орчин цагийн хэлээр, математик хувиргалтууд юм. Шүтэн барилдах ёс нь юу болох, түүнээс ямар зам мөр урган гардаг тухай асуудлыг нээж олох нь шинжэх ухааны үүрэг болно.

 

Чингээд товчилбоос, шашин нь танин мэдэхүйн ерөнхий зорилт дэвшүүлдэг, шинжлэх ухаан нь шийддэг учир зүйтэй байхнээ. Өөрөөр хэлбэл, танин мэдэхүйн процесс нэгдмэл юм. Шашин ба шинжлэх ухаан нь угтаа хосмол шинж чанартай.

 

 

"Хүмүн”-ийг эрт өдгөөгийн хятад хэлнээ "Хүннү” гэж дуудахаас өөр номгүй. Бичигтээ болохоор доромж аяс өгч "Сюннү” мэт болгосон ч хүннү гэж зөв уншсаар байсан тухай В.Эберхард зэрэг том синологчдын дүгнэлт бий.

 

Латин хэлний "Ното” язгуур нь англи хэлний "Нитап” гэх мэтээр европ зүгийн хэлнээ угшсан байдаг. "Хүмүн” нь хожим өөртөө "Хүн”, улмаар европ хэлнээ "Hun”, "Hunn” болжээ.

 

"Хүмүн” ба "Ноmо” нь өнө буурал (утга зохиолд prehistoric буюу түүхийн өмнөх үе гэдэг) үеийн нострат хэлний нэгдмэл язгуур юм.

 

Гэхдээ учир холбогдол зөвхөн үүнд бус. Хүннү нар тюрк үү, монгол уу гэсэн маш маргаантай том асуудал бий. Хүннүчүүдийн өөрийн үндэсний нэр нь Хүмүн гэсэн хялбархан монгол тайлалтай. Эртний түрк угсаатныг хамж ярьж буй үед тюрк гэж бичдэг утга зохиолын заншилтай юм. Чухал нь юув гэвэл, Хүннү нэрийг тюрк төрлийн хэлний зүгээс тайлбарлах аргагүй байдаг. Энэ юу гэсэн үг вэ гэвэл, хүннүчүүд нь монгол талдаа угсаатан байжээ гэсэн хэрэг.

 

Улмаар хэрэв соёлтой улс орон төрт ёсныхоо уламжлалыг Хүннү гүрэн (барууны түүхийн утга зохиолд Hunn Empire)-ээс эхлэн хэлэлцэж ахул хятад галиг Хүннү-г таягдан хаяж, Хүмүн гүрэн гэж монгол юмыг монголоор нь ярьж бичиж, судалж сурталчилж сурах ёстой байна л даа.

 

 

Монгол монголдоо дургүй, муна гадсандаа дургүй гэж эртний үг. Монголчууд мэдээд л хэлсэн дүн шинжилгээ. Ш.Чоймаа С.Дуламд дургүй байж болно. Хоёулаа нийлээд Б.Ринченд таагүй хандаж бас болно. Энэ бол монголчууд та бидний ахуйн хүрээний сэтгэлзүйн өвөрмөц онцлог мөн гэдэгтэй этнологич С.Дулам тэгтлээ маргаж сүйд болохгүй байх.

 

Гэвч шинжлэхүй ухааны хүрээнд арай өөр дүрэмтэй. С.Дулам, Ш.Чоймаа хоёр тус тусынхаа судалгааны тоймыг харилцан мэдэлцэж, бүтээл туурвилдаа хэлэлцэж байх ёстой. Хоёулаа нийлээд Б.Ринчений өв санг гадарлаж байх ёстой. Судлаачдын хүрээнд энэ бол дурын хэрэг хэрхэвч биш. Энд түлхүүр үг нь "ЁСТОЙ”. Энэ "ёстой”-гүйгээр шинжлэх ухаан гээч үзэгдэл боломжгүй болчихдог юм.

 

Үлгэрлэвээс, монгол судлал дахь миний судалгааны үр дүнг хэлэлцэхгүйгээр монголын түүх гээч юм үүнээс хойш, түүнээс цааш байж болохгүй. Байх ёсгүй. Миний судалгаа худал бол худлыг нь хэлээд өнгөрч байх ёстой нь шинжлэх ухааны хүрээнд нийтлэг баримталдаг дүрэм юм.

 

Дагуур монгол аялганы "Халдун” нь "Бургас” болохыг Б.Ринчен дурдсан нь Ш.Чоймаа, С.Дулам нараас өмнөх явдал. "Бурхан” хэмээх үгийн үүх түүхийг би Дуламд тулгуурлан судалж нийтэлсэн нь Ш.Чоймаа нар гарын авлагаараа сэтгэлийг ариусгахаас аль өмнөх явдал. Ерөөс аливаа судалгаа гинжин хэлхээ үүсгэдэг логиктой, тийм түүхтэй. Нэгэнт буй болсон гинжин хэлхээг орхиод дан ганц өөрийнхөө мэргэн түргэнд дулдуйдаад туучих нь зөвхөн Монголдоо байдаг зан суртахуун. Бүү мэд, мэдсэнийг бүү сонс гэсэн хар тангадын хараал хүрснийх.

 

Монгол монголдоо дургүй нь эцсийн дүндээ монголчуудыг Монголдоо дургүй болгож байдаг юм. Сэтгэлзүйн ийм зуршлаар монгол үндэстэн "Бурхан”-ыг заавал гаднаас зээлсэн байх ёстой болдог юм. Монголчууд өөрсдөө эрхбиш үндэснийхээ хэлээр үгүй ядаж бурхан гэж дуугарсан болов уу гэхээр монголч нарын дургүйг хүргэж дуусна.

 

Монгол "Бурхан” санскрит хэлнээ "Брахман” зэрэг шашин, философийн тулгуур ойлголт болж зээлдэгдсэн түүхэн хэлхээ учир шалтгааныг хөндөхүл зохиогчийг Шархад руу ач гэж хэвлэл, сошиалаар шаардсаар 15 жил болж байна.

 

 

Манай лам нарыг хуйгаар нь шар шувтлуулаад барилгын салбар зэрэг бүтээн байгуулалтад хүчин зүтгүүл гэж саяхан доктор Ц.Дэмбэрэл Соён гэгээрүүлэгч ТВ-ээр дуу алдсан. Угтаа буруу биш. Нийгмийн тустай хөдөлмөрөөс зайлсхийн бэртэгчлэн паразитлагч нь шарын шашин байсан, байна.

 

Үүнд Буддын шашин огтоос буруугүй. Хамгийн зөв логик ба философи үндэслэлтэй шашин бол Буддын шашин. Гагцхүү Түвдээс Манжийн хөлөөр Монголд нэвтэрч хэвшсэн тэр хувилбар нь бурангуй.

 

Шамбалын орны тухай домог үзэл нь шашины ч, шинжлэх ухааны ч судалгааны нэг сонгомол сэдэв хэзээнээс өнөөг хүртэл байна. Энэ бол Калачакра, Дүйнхор буюу Цагийн хүрдний номлолтой нягт холбоотой философи сургаал юм. Их хэцүү нарийн ойлголт гэдгийг хэлэх хэрэгтэй.

 

Оюуны энэхүү өндөр дээд хийсвэрлэлийг газарт буулгахаар наад зах нь Шамбалын орны газарзүйн байрлалын асуудал босдог. Холбогдох утга зохиолыг тоймлох тусам Шамбалын орон нь Монгол руу дөхөх хандлагатай нь сонин юмны нэг.

 

Асуудлыг XIV Далай лам Данзанжамц бүхэлд нь тоймлоод "Шамбалын орон өөр хэмжигдэхүүнд оршдог” гэсэн тодорхойлолт өгчээ. Extra dimension гэсэн физик ойлголтоор хэлж л дээ. Тухайн ямар нэг газар нутаг Шамбалын орон мөн эсэхийг нэг мөр тогтоох шалгуурыг эртний утга зохиолд тов тодорхой заасан буй. Шамбалын орноос нууц мэдлэг, үнэмлэхүй мэдлэг ирнэ. Ийм л ганцхан шалгууртай.

 

Үнэмлэхүй мэдлэгийн зүйлийг өнөөгийн шинжлэх ухаанд, тухайлбал, физикийн ухаанд Супернэгдлийн онол гэж урьдчилан нэрлэж, тийм онолыг хүлээж байгаа юм. Хэрэв тийм онолыг Монголд нээвээс Шамбалын орон нь Монгол гэж илэрч тогтоогдоно. Монгол уудам учраас аль аймаг, сум болохыг тодруулах хэрэг гарна. Сансрын зураг дээр Бурхан уул баруун дээд өнцөгт, Ээж уул Хатан хайрхан зүүн доод өнцөгт харагдана. Хоёр уулын хооронд 3 өртөө зайтай ба ийм голчтой тойрог татваас Шамбалын орны мөн болно.

 

Дэлхийн утга зохиолд дээр дурдсан шалгуур байх ба тэр шалгуураар хэлж байна л даа. Миний төрсөн өссөн газар нутаг. Ц.Элбэгдоржийн үгээр бол Монголд "мэргэн хүн” нь Баабар гэнэ. "Мэргэн хүн”-ийх нь хэлснээр бол монголчуудын хэлсэн, хийсний цаана заавал нэг жижиг ашиг сонирхол байдаг гэнэ. Миний жижиг ашиг сонирхол гэвэл, Монголыг сэргээн мандуулах замаар дэлхийн соёл иргэншлийг аврах явдал.

 

Шамбалын орон нь геологи, геофизик, шим мандлын талаасаа онцгой өвөрмөц газар орон. Бурхан Буудай (угтаа Бурхан Буддха) уулын Хэнхэрэг Хөх оргилоос ертөнцийн бүх өнгө хурц тодрон солонгорч үзэгддэг юм. Сансарын зураг дээр ч олон өнгө ялгарч харагдана.

 

 

Бурханаас сонгогдсон домогтой жүүд угсаатан дэлхийд тунхагласан ганцхан зарчимтай. Энэ нь Дэлхийн 100 гаруй улсад тархсан жүүд нарыг нэгтгэдэг Дэлхий Еврейн Их хурал (World Jews Congress) байгууллагын ганц лоозон энэ. "Жүүд нар бүгдээр нэг нь нөгөөгийнхөө төлөө хариуцлага хүлээнэ”.  Бие биедээ хариуцлага хүлээдэг, хүлээхгүй бол цусыг нь нөжтэй нь хольдог учраас жүүд угсаатан бүх салбарт дэлхийд ноёрхож байна.

 

Гэтэл Супернэгдлийн онолыг олж нээх буюу үнэмлэхүй мэдлэгийн системд нэвтрэх нь суут ухаант жүүд онолчдын нэр төрийн хэрэг, тэдэнд бараг албан ёсоор найдаж хүлээлгэсэн үүрэг байтал тэд чадсангүй. Тэднийг зохих хэмжээнд хариуцсангүйгээс ийм балай юм боллоо гэсэн дүгнэлт гарсан байна. 

 

Тэгээд та нар тэр үхэр монгол Эрдэнийн өмнөөс хэлэх ямар нэг ол гэж шахах үүднээс жүүд физикчдэд толгой дараалан 3 сая доллар олгох болов. Жүүд нар дурын төлөөллөө тэрбумтан болгох бол зүгээр нохойн наадам. Жүүд биш бараг ганц тэрбумтан Билл Гейтстэй өрсөлдүүлэхийн тулд захын залуусыг данхараадаад гаргаад ирсэн юм. 3 сая доллар гаргадаг Оросын Юрий Мильнерийг урьдчилан крандаад гаргаад ирсэн.

 

Монгол нь монголдоо дургүй, тиймээс хоосон хэрүүлээс цаашгүй улстөртэй атал эетэх эвтэх тухай шал худал дээрээ таг тэнэг юм ярьж суугаа Монгол Улс яана билээ гээд орхие.

 

Буддизмд Шамбалын дайн гэж хүн төрөлхтөний мунхаг харанхуйн эсрэг тэмцлийг хэлдэг юм. Супернэгдлийн онол бол эцсийн тийм дайны сүүлчийн зэвсэг.

 

Дашрамд боловч зориуд дурдах нь, МОНЦАМЭ агентлагаас онц сонирхолтой 6 цуврал ном монголоор хөрвүүлж гаргасны 1-рт "Сионы мэргэдийн протоколууд” байна. Сионизм ёсоор дэлхийд жүүд байна, бусад нь гой нар. Сионы мэргэдийн протоколууд нь жүүд үндэстнээс гой нар буюу дэлхийн эсрэг зарласан улс төр, үзэл суртлын дайн юм.

 

Бас дашрамд дурдуутай нь юув гэвэл, Дэлхийн II дайн хэзээ, хаанаас, хэн эхлүүлсэн тухай асуудал. 1939 оны намар Герман Польшид довтолсноор тооцдог нь үндэслэл муутай. Үндсэндээ буруу. Герман Улсын Ерөнхийлөгч Паул фон Гинденбургээс Германы Канцлер буюу Ерөнхий сайдаар Германы Ажилчны үндэсний социалист намын дарга Адольф Гитлерыг томилсон нь 1933 оны 9 дүгээр сарын 31-нд юм.

 

Гэтэл үүнээс өнө буюу мөн оны 3 дугаар сарын 24-нд жүүд ертөнц Германы эсрэг дайн зарласан байдаг.

 

 

Энэ нөхцөлд Ерөнхийлөгч Гинденбург Ерөнхий сайдаараа Дэлхийн I дайны үеийн шалгарсан цэрэг, 1 ба 2-р зэргийн Төмөр загалмай одонт дайчин, үндэсний хатуу чин баримжаатай хийгээд парламентын олонхи болсон намын удирдагчийг тавихаас өөр яах юм.  

 

Германы эдийн засаг, санхүүг гартаа атгасан жүүд үндэстэн Германы эсрэг дайн шууд зарлахаар Германы Фюрерт сөрөг дайн зарлахаас өөр зам байсангүй. Польш бол еврей нар олноор суурьшсан гол газрын нэг. Фюрерээс хараа тийшээ чиглэхгүй гэх газаргүй болно. Орос бол еврейн орны нэг. Өнөө гэхэд В.Путин жүүд нарыг Оросын титэм үндэстний нэг гэж хэлэхдээ хүрээд байна. 

 

Октябрийн хувьсгалын дараахь Зөвлөлтийн удирдагчдын 80 хувь нь жүүд нар байжээ. Зөвлөлт ба Монголд хядлага, хэлмэгдүүлэлтийг жүүд нар Сионы протокол ёоор эхлүүлсэн, явуулсан. Сибирийн партизан ганц орос Щетинкин манай Дотоодыг хамгаалахад ирснийг Туулд үйж алсан байдаг юм. 

 

Энэ нөхцөлд Герман улс ЗХУ-ын эсрэг дайн зарлахгүй гэх газаргүй. Еврейн Орос яаж ч мэднэ, түрүүлж цохих хэрэгтэй гэсэн логикт хүрэхийн тулд Фюрер байх албагүй. Чухам Германы талын энэ логикийг Сталин анзаарсангүй нь Дэлхийн II дайны эхэн үед хэтэрхий хүнд хохирол хүлээх стратегийн алдаа болжээ гэлтэй.

 

МОНЦАМЭ агентлагаас хэвлэсэн "Сионы мэргэдийн протоколууд"-ыг унших, судлах нь зүй. Зохиомол зүйл гэх нь бий. Үнэн хэрэгтээ тэр баримт бичгийн жинхэнэ, зохиомол нь огт падлийгүй. Учир нь дэлхий үйл явц тэнд зааснаар өрнөсөөр ирсэн, цаашид ч түүнээс хазайхгүй нь бараг тодорхой.

 

Супернэгдлийн онолыг олж нээх нь хүн төрөлхтөний туйлын зорилт. Тэр зорилтод хүрсэн аугаа их ялалт иудейн Бурханаас сонгогдсон жүүд үндэстэнд бус, Дээр Тэнгэрээс заяат төрсөн монгол угсаатанд ногдлоо. Энэ үйл явцыг өнгөрсөн, өнөө, ирээдүйтэй нь жинхэнэ суут жүүд зөнч мэргэн Нострадамус яв цав дэс дараалан зөгнөсөн буй. Иисус, Нострадамус, Эйнштейн гэсэн дарааллаар жүүд нар түүхэнд үлдэнэ. Бусдыг Тэнгэр мэдэж монголчуудаар хөтлүүлнэ.

 

Хобрей үндэстнээс сурах юм их бий. Эн түрүүнд протокол хэрэгтэй байна.