1873 онд Германы эрдэмтэн Эрнст Аббэ эсийг 0.2 микрометрээс илүү нарийвчлалтайгаар харах боломж огт байхгүй гэсэн хязгаарыг тогтоож, 2000-аад оныг хүртэл энэ төвшний нарийвчлалтай оптик микроскопоор судалгаа шинжилгээ хийж иржээ. АНУ-ын эрдэмтэн Эрик Бэтзик, Германы эрдэмтэн Стефан Хэлл, АНУ-ын эрдэмтэн Уильям Моернер нар боломжгүйн хязгаарыг давж, "микроскопийг супер дэвшилтэт наноскоп" болгосныхоо төлөө энэ оны Нобелийн химийн шагналтнаар тодорлоо. Тэд уламжлалт цахилгаан микроскопийг шинэ төвшний лазер наноскопоор сольж, бүх амьд организмын эс молекулын төвшинд хэрхэн ажилладгийг нарийн харах боломжийг олгосон юм. Цахилгаан микроскоп нь мэдээж хүн төрөлхтөний түүхэнд маш том ололт байсан ч эсийн ажиллагааг нарийн судлах боломжгүй, молекулын төвшинд бол зүсэлт хийх байдлаар буюу эсийг "үхсэн" хойно нь л судлах боломжтой байжээ.

Харин лазер буюу гэрлийн микроскоп нь амьд эсийг молекуп бүрийн төвшинд судлах боломжийг олгоно гэсэн үг. Ингэснээр уурагтай холбоотой бүхий л өвчнийг судлах боломж нээгдсэн байна Түүнчлэн наноскоп хэмээх энэхүү багажаас амьд эсийн доторхи молекулуудыг харж молекулууд тархины мэдрэлийн эсүүдийн хооронд хэрхэн бий болж байгаа, эдгээр хөврөл хэрхэн хуваагдаж, уурагт нэвчдэггүй харж чадах болжээ. Ийнхүү паркинсс-альцгеймер болон Хантингтон зэрэг ой санамжаа алдах өвчнийг судлах боломж бүрдсэн юм. Өдгөө наноскопыг дэлхий даяар ашиглаж байгаа бөгөөд өдөр бүр үүний тусламжтай шинэ нээлт, шинэ өвчин онош гээд хүн төрөлхтөнд ашиг тустай олон зүйлсийг нээх үндэс болсон юм.

---