УИХ-ын дарга З.Энхболд БНХАУ-ын БХАТИХ-ын Байнгын хорооны дар­га Жан Дөзяны урилгаар БНХАУ-д хийж буй албан ёсны айлч­лал хийж буй билээ. Энэхүү айлч­лал БНХАУ болон Монгол Ул­сын хооронд дипломат харил­цаа тогтоосны 65 жилийн ой энэ өдрүүдэд тохиож байгаа гэд­гээ­рээ онцлогтойгоос гадна Ерөн­хий­лөгч Ц.Элбэгдоржийн урил­гаар БНХАУ-ын дарга Си Зинь­пин Монгол Улсад хийсэн ал­бан ёсны айлчлалын үеэр тавь­сан санал, гарын үсэг зурсан гэ­рээ, хэлэлцээрийг ажил хэрэг бол­гож, үр дүнд хүргэхэд энэхүү уул­залтын ач холбогдол оршиж бай­гаа билээ.

Тэгвэл түүний айлчлал ам­жилттай эхэлж, манай улсын эдийн засагт чухлаар нөлөөлөх хэд хэдэн асуудлыг нааштайгаар ший­дэх болсон сайхан мэдээлэл бай­на. Өөрөөр хэлбэл, энэ са­рын 27-нд БНХАУ-ын дарга Си Зиньпинд УИХ-ын дарга З.Энхболд бараалхаж, хоёр орны хамтын ажиллагааны талаар ярилцаж, зөв­шилцсөн байна. Энэ үеэр УИХ-ын дарга БНХАУ-ын дарга Си Зиньпинд хандан, "Монголд бо­ловсруулсан нүүрс, гангийн бү­тээгдэхүүнийг татваргүйгээр Хя­тадад экспортлох нөхцөл бүр­дүүлэхийг хүсч байна.

Нүүрс­ний худалдаа нь Монгол, Хя­тадын худалдааны тодорхой ху­вийг бүрдүүлж буй. Дэлхийн хам­гийн том нүүрс импортлогч БНХАУ саяхнаас нүүрсний им­пор­тын татвар тогтоох болсон нь сүүлийн жилүүдэд амаргүй бай­далд байгаа манай нүүрсний ком­паниудад хүндээр тусч байна. Тий­мээс нүүрсний зах зээлийн бай­дал сайжрах хүртэл тодорхой ху­гацаанд манай компаниудыг нүүрс­ний импортын татвараас чө­лөөлөх хүсэлт тавьж байна. Мөн нүүрс хийжүүлэх төслийг хэ­рэгжүүлэх чиглэлээр хоёр та­лын холбогдох байгууллагууд идэвх­тэй ажиллаж байна. Эхний ээл­жинд бид Улаанбаатар хотын хэ­рэгцээг хангах хүчин чадалтай боловсруулах үйлдвэр байгуулж, нүүрсийг гүн боловсруулах заг­вар төсөл болгохоор төлөвлөж бай­на.

Манай тал мөн "Синопек” кор­порацитай синтетик газ экс­портлох урт хугацааны гэрээ бай­гуулах сонирхолтой байна. Мон­гол Улсын нүүрсний томоохон ор­дуу­дыг түшиглэн цахилгаан станц барьж, үйлдвэрлэсэн цахил­гааныг Хятадад экспортлох, Мон­голд ашиглаж буй ДЦС-ыг өргөт­гөх чиглэлээр Хятадын томоохон аж ахуйн нэгжүүдтэй хамтын ажил­лагаагаа өргөжүүлэх сонир­хол­той байна. Үүний тулд юуны өм­нө цахилгаан экспортлох, им­портлох Ерөнхий хэлэлцээрийг бай­гуулах шаардлагатай бай­гаа”-г онцолсон байна. Үүнээс гад­на  Хятад, Оросын хооронд та­ви­хаар төлөвлөж буй хийн хоо­лойг Монголын нутгаар дам­жуулан тавих саналыг бид олон жил тавьж ирсэн. Үүнээс гад­на "Баруун чиглэл”-ийн хоо­лойг Монгол Улсын нутгаар дам­жуулах нь эдийн засгийн хувьд хам­гийн ашигтай хувилбар тул энэ боломжийг хамтран суд­лах саналыг дахин тавьсан бай­на. Харин БНХАУ-ын дарга Си Зиньпинд УИХ-ын даргын са­на­лыг талархан хүлээн авч, дэм­жин ажиллахаа мэдэгдсэн бай­на.

Тодруулбал, тэрбээр нүүр­­сийг хийжүүлэх төсөл, нүүрс­­ний уурхайг түшиглэн хамт­­ран ажиллах тал дээр бид Мон­голын талыг дэмжин ажил­лана. Нүүрс хийжүүлэх төслийг хэ­рэг­жүүлэх чиглэлээр эхний ээл­жинд Улаан­баатар хотын хэрэг­цээг хан­­гах хүчин чадалтай боловс­руу­лах үйлдвэр байгуулах таны сана­лыг хоёр талын холбогдох байгуул­ла­гууд сайтар хэлэлцэн хамтран ажил­лах хэрэгтэй. Үүнээс гад­на сүүлийн хугацаанд манай хоёр орны хамтын ажиллагааг хөг­жүүлэх хүчин чармайлтын үр дүнд, хоёр улсын транзит тээв­рийн асуудал, төмөр замын ца­ри­гийн асуудлыг Монгол Ул­сын хууль тогтоох дээд байгуул­ла­гын зүгээс нааштайгаар шийд­вэрлэсэн.

Түүнчлэн Монгол Улс манай улсад Эрчим хүч экс­порт­лох саналыг дэмжихээс гад­на Монголоос үхэр, хонины мах экспортлох тал дээр бид нааш­тай­гаар хандана. Хоёр ор­ны ха­рилцаа  зөвхөн улс төр, эдийн зас­гийн хүрээнд бус, хүмүүн­лэгийн сал­барт тэр дундаа боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны салбарт өр­гө­жиж, манай хоёр орны ир­гэдийн харилцан хамтын ажил­лагаа өргөжин хөгжинө гэдэгт ит­гэлтэй байгаа онцолжээ. Ийнхүү уул­залт амжилттай болж манай улс болон урд хөршийн хамтын ажил­лагааны харилцаа улам гүнз­гийрч буйг дуулган уулзалт өн­дөрлөсөн байна. Харин энэ өдөр УИХ-ын дарга З.Энхболд өнөөдөр БНХАУ-ын БХАТИХ-ын Байнгын хорооны дарга Жан Дөзянтай уулзалт хийж,  "Монгол Улсын Их Хурал, БНХАУ-ын Бүх Хятадын Ардын Төлөөлөгчдийн Их Хурлын  Байнгын хороо хооронд хамтын ажил­лагааны байнгын механизм бай­гуулах тухай харилцан ойл­голцлын санамж бичиг”-т гарын үсэг зурлаа.

---